<pامروزه بسیاری به سرعت افرادی را که رفتار نامناسبی با آنها داشته‌اند، خودشیفته می‌نامند، اما اصطلاح «خودشیفته» نباید به سادگی و بدون دقت به کار رود، زیرا این یک اختلال شخصیتی واقعی است. طبق تعریف کتاب مرجع پزشکی MSD، اختلال شخصیت خودشیفته با احساس مداوم برتری (مگالومانیا)، نیاز به تحسین و کمبود همدلی مشخص می‌شود.
افراد مبتلا به این اختلال، توانایی‌های خود را بیش از حد ارزیابی کرده، دستاوردهایشان را بزرگنمایی می‌کنند و معمولاً توانایی‌های دیگران را دست کم می‌گیرند. تشخیص این اختلال بر اساس علائم مشخصی مانند احساس غیرواقعی اهمیت و استعدادهای خود، نیاز به تحسین بی‌قید و شرط و احساس اینکه همه چیز به آنها تعلق دارد، انجام می‌شود.
یک سوال ساده برای شناسایی خودشیفتگان
برای شناسایی این افراد، روشی بسیار ساده وجود دارد: کافی است از آنها بپرسید آیا خودشیفته هستند؟ روانشناس حقوقی آلمانی-کانادایی جولیا شاو در برنامه Honesty Box توضیح می‌دهد که چگونه این سوال می‌تواند به طور موثری افراد خودشیفته را شناسایی کند.
در ابتدا روانشناسان از ۲۰ سوال استفاده کردند تا این موضوع را بررسی کنند، اما سپس به این نتیجه رسیدند که می‌توان تنها با یک سوال به نتیجه رسید. این روش که به «مقیاس خودشیفتگی تک سوالی» (Single Item Narcissism Scale یا SINS) معروف است، دقیقاً همان سوال «آیا شما خودشیفته هستید؟» را مطرح می‌کند.
شاو می‌گوید این سوال به اندازه پرسشنامه‌های طولانی‌تر موثر است و می‌تواند به خوبی پیش‌بینی کند که فرد خودشیفته است یا خیر. پاسخ معمول یک خودشیفته به این سوال ممکن است چیزی شبیه به «بله، اما من از اکثر مردم بهترم» باشد که نشان‌دهنده حس برتری بسیار قوی است.
حس برتری؛ نشانه بارز خودشیفتگی
دکتر شاو تاکید می‌کند که این حس برتری اغراق‌آمیز، باور به ارزش بیش از حد خود است. در حالی که عزت نفس واقعی و متعادل سالم است، خودشیفتگی به معنای باور به بزرگ‌تر بودن از آن چیزی است که واقعاً هستیم.
او همچنین هشدار می‌دهد که نباید این اصطلاح را به سادگی و بی‌دقت به کار برد، زیرا استفاده نادرست از زبان تخصصی روانشناسی می‌تواند اعتبار آن را در موقعیت‌های مهم زیر سوال ببرد. به عنوان مثال، امروزه بسیاری افراد اطراف خود را به اشتباه خودشیفته می‌نامند، حتی گاهی درمانگرشان را.
خودشیفتگی در میان رهبران جهانی
در پاسخ به این پرسش که آیا رهبران جهان تمایل به خودشیفتگی دارند یا خیر، دکتر شاو پاسخ مثبت می‌دهد و می‌گوید: «قطعاً چنین است. این تنها چیزی است که در این باره خواهم گفت.»
