سرگیجه هنگام برخاستن، ضعف در پاها و تاری دید می‌توانند نشانه‌هایی از افت فشار خون باشند. این وضعیت که به عنوان فشار خون پایین یا هیپوتانسیون شناخته می‌شود، زمانی رخ می‌دهد که فشار خون کمتر از 90/60 میلی‌متر جیوه باشد. در این حالت، قلب، مغز و سایر اعضای بدن خون کمتری دریافت می‌کنند که باعث بروز سرگیجه، خستگی و تپش قلب می‌شود.
برای افرادی که به طور مکرر دچار افت فشار خون می‌شوند، متخصصان توصیه می‌کنند همیشه یک میان‌وعده خاص را همراه داشته باشند. این میان‌وعده باید حاوی نمک، الکترولیت‌ها، پروتئین‌ها و چربی‌های مفید باشد و در عین حال میزان کربوهیدرات آن کم باشد. بهترین گزینه، یک مشت کوچک آجیل نمکی است که همراه با یک لیوان بزرگ آب مصرف شود.
نقش سدیم و آب در بهبود گردش خون
حدود 30 گرم آجیل نمکی (یک مشت کوچک) بین 90 تا 120 میلی‌گرم سدیم دارد که بسته به نوع آجیل متغیر است. این مقدار علاوه بر سدیم، پروتئین، فیبر و چربی‌های غیر اشباع را نیز تامین می‌کند و حجم کمی دارد که به راحتی قابل حمل و مصرف حتی در زمان ضعف است. متخصصان تغذیه توصیه می‌کنند این میان‌وعده را با حداقل 250 میلی‌لیتر آب همراه کنید تا سدیم و آب با هم به حفظ حجم خون کمک کنند.
سدیم باعث نگه‌داشتن آب در بدن می‌شود و این امر به حفظ حجم خون کافی برای گردش خون کمک می‌کند، به ویژه اگر افت فشار خون ناشی از کم‌آبی یا تعریق زیاد باشد. این نکته را مگان لیونز، متخصص تغذیه، تأکید می‌کند.
چرا این میان‌وعده موثر است؟
سدیم موجود در آجیل همراه با پتاسیم، کلسیم و منیزیمی که در آن یافت می‌شود، به تعادل آب بدن کمک می‌کند. اگرچه مصرف زیاد سدیم برای سلامت قلب مضر است، اما مصرف ناکافی آن می‌تواند علائم افت فشار خون را در افراد حساس تشدید کند. نکته مهم دیگر این است که آجیل نمکی میزان کربوهیدرات پایینی دارد؛ کمتر از 8 گرم در هر 28 گرم آجیل. پزشک قلب تیزا ساها توضیح می‌دهد که مصرف زیاد کربوهیدرات می‌تواند باعث افت فشار خون پس از غذا شود، زیرا خون به سمت دستگاه گوارش هدایت شده و باعث خواب‌آلودگی و کاهش تمرکز می‌شود. در مقابل، آجیل دارای شاخص گلیسمی پایین است که از افت فشار خون پس از مصرف میان‌وعده‌های پرکربوهیدرات یا شیرین جلوگیری می‌کند.
نحوه مصرف، جایگزین‌ها و نکات احتیاطی
برای کاهش افت فشار خون پس از غذا، دکتر لاندری توصیه می‌کند به جای وعده‌های سنگین، چند میان‌وعده کوچک در طول روز مصرف شود. مطالعه‌ای نشان داده است که پنج وعده کوچک در روز همراه با نوشیدن مکرر آب، فشار خون را در زنان مبتلا به هیپوتانسیون بهبود می‌بخشد.
افرادی که به آجیل حساسیت دارند می‌توانند از گزینه‌های دیگری که سدیم و مواد مغذی دارند استفاده کنند، مانند:
- هوموس آماده همراه با کراکرهای غلات کامل (حدود 150 میلی‌گرم سدیم در هوموس و بیش از 300 میلی‌گرم با کراکرها)
- پنیر کاتیج (350 میلی‌گرم سدیم در 125 میلی‌لیتر) همراه با میوه برای تامین فیبر
- زیتون (سه عدد زیتون بزرگ بیش از 100 میلی‌گرم سدیم دارد) همراه با سبزیجات خام
- سوپ میسو که مایعات، سدیم، پروتئین و الکترولیت‌های دریایی را تامین می‌کند
در نهایت، افت فشار خون مزمن و شدید باید توسط پزشک بررسی شود. همچنین اگر پزشک به شما توصیه کرده است مصرف نمک را محدود کنید، قبل از استفاده از این میان‌وعده‌های نمکی حتماً با او مشورت کنید.
