دکتر تیم اسپکتور، اپیدمیولوژیست بریتانیایی و متخصص میکروبیوتای روده، در تحقیقات خود به این نتیجه رسیده است که افرادی که قهوه می‌نوشند، میکروبیوتای روده‌شان تنوع بیشتری دارد نسبت به کسانی که قهوه نمی‌نوشند. این تنوع میکروبی با سلامت کلی بهتر بدن مرتبط است.
در دهه ۱۹۸۰، قهوه به عنوان نوشیدنی مضر برای قلب شناخته می‌شد، اما تحقیقات جدید نشان می‌دهد که این تصور کاملاً اشتباه بوده است. مطالعات گسترده‌ای مانند پروژه‌های ZOE و PREDICT نشان داده‌اند که مصرف قهوه با افزایش تنوع میکروبی روده همراه است، هرچند این رابطه صرفاً آماری است و هر فرد واکنش متفاوتی دارد.
میکروبیوتای روده و مفهوم تنوع آن
میکروبیوتای روده مجموعه‌ای از میلیاردها میکروارگانیسم است که در دستگاه گوارش زندگی می‌کنند. تنوع میکروبی به معنای وجود گونه‌ها و خانواده‌های مختلف باکتریایی است که هرچه بیشتر باشد، اکوسیستم روده پایدارتر و سالم‌تر است. تنوع بالای میکروبیوتا معمولاً با متابولیسم بهتر، کاهش ریسک بیماری‌های قلبی و پاسخ ایمنی قوی‌تر همراه است.
نقش فیبر و پلی‌فنول‌ها در قهوه
قهوه فیلتر شده معمولی حدود ۱.۵ گرم فیبر قابل حل دارد که به تغذیه باکتری‌های مفید روده کمک می‌کند. این فیبرها به عنوان پری‌بیوتیک‌ها عمل می‌کنند و منبع انرژی برای باکتری‌های مفید هستند. همچنین پلی‌فنول‌هایی مانند اسید کلروژنیک در قهوه، که برای سلامت قلب مفیدند، به تقویت میکروبیوتای روده و تولید مواد شیمیایی مفید کمک می‌کنند.
یکی از گونه‌های باکتریایی که در مصرف‌کنندگان قهوه به طور چشمگیری بیشتر دیده می‌شود، Lawsonibacter asaccharolyticus است که به طور خاص از فیبرهای محلول قهوه تغذیه می‌کند. این افزایش حتی در مصرف قهوه بدون کافئین نیز مشاهده شده است، که نشان می‌دهد فیبر و پلی‌فنول‌ها نقش اصلی را دارند نه کافئین.
مقدار مصرف و نکات مهم
مطالعات مصرف قهوه را به سه دسته تقسیم کرده‌اند: کمتر از یک فنجان در روز، بین ۱ تا ۳ فنجان و بیش از ۳ فنجان در روز. فواید میکروبیوتایی قهوه حتی در مصرف متوسط نیز دیده می‌شود. سازمان ایمنی غذایی اروپا مصرف روزانه تا ۴۰۰ میلی‌گرم کافئین (معادل ۳ تا ۴ فنجان قهوه فیلتر شده) را برای بزرگسالان سالم مجاز می‌داند.
قهوه فیلتر شده به دلیل داشتن فیبر محلول در صدر نوشیدنی‌های مفید برای میکروبیوتا قرار دارد. با این حال، افزودن شکر زیاد، خامه یا شربت‌های شیرین می‌تواند اثرات مثبت آن را کاهش دهد. توصیه می‌شود مصرف قهوه را با ۱ تا ۲ فنجان در روز شروع کرده و آن را همراه با صبحانه‌ای غنی از سبزیجات میل کنید. در صورت حساسیت به کافئین، قهوه بدون کافئین گزینه مناسبی است که همچنان می‌تواند به تنوع میکروبی کمک کند.
قهوه و پروبیوتیک‌ها
تیم اسپکتور قهوه را نوشیدنی «تخمیری» می‌داند و معتقد است که فرآیند تخمیر می‌تواند پروبیوتیک‌هایی به همراه داشته باشد که برای سلامت روده مفیدند. با این حال، نظر جمعی متخصصان ISAPP این است که وجود تخمیر به معنای وجود مقدار کافی میکروب‌های زنده برای اثرات پروبیوتیکی نیست. بنابراین قهوه نمی‌تواند جایگزین ماست‌های تخمیری یا رژیم غذایی متنوع و غنی از فیبرهای گیاهی شود.
در مجموع، قهوه به عنوان یک منبع فیبر و پلی‌فنول می‌تواند به تغذیه و افزایش تنوع میکروبی روده کمک کند و این موضوع می‌تواند بخشی از سلامت عمومی بدن را بهبود بخشد، البته به شرط مصرف متعادل و بدون افزودنی‌های ناسالم.
