تحقیقات جدیدی در ایتالیا نشان میدهد که عسل آکاسیا تنها یک شیرینکننده طبیعی نیست، بلکه حامل پیامهای مولکولی است که ممکن است بر سیستم ایمنی بدن تأثیر بگذارد. تیمی از دانشگاه کالابریا به سرپرستی اریکا سیونه، با بررسی میکروآرانایهای موجود در عسل آکاسیا، نشان دادهاند که این قطعات کوچک RNA که نقش تنظیمکننده بیان ژنها را دارند، میتوانند پس از فرآیند هضم مصنوعی نیز پایدار باقی بمانند و به عنوان سیگنالهای زیستی عمل کنند.
این مطالعه که با حمایت شرکت زنبورداری Mielizia انجام شده، نشان میدهد که بیشتر میکروآرانایهای عسل پس از شبیهسازی هضم انسانی با استفاده از پروتکل INFOGEST 2.0، که بدون استفاده از حیوانات انجام میشود، سالم میمانند. تحلیلهای بیوانفورماتیکی این میکروآرانایها را به مسیرهای تنظیم سیستم ایمنی مرتبط کردهاند. نتایج این تحقیق در تاریخ 18 اکتبر 2025 در کنفرانس Spazio Nutrizione 2025 در میلان توسط زیستشناس دیانا ماریسول آبرگو گواندیکه ارائه خواهد شد.
اریکا سیونه توضیح میدهد که این یافتهها افقهای جدیدی را برای استفاده از عسل به عنوان منبع طبیعی میکروآرانایهای زیستفعال باز میکند و کاربردهای احتمالی در استراتژیهای تغذیهای مرتبط با ایمنی و پیشگیری بیماریها دارد. این مطالعه اهمیت بررسی نقش غذاها به عنوان حامل سیگنالهای اپیژنتیکی را تأیید میکند و عسل را نه تنها به عنوان یک منبع انرژی بلکه به عنوان ابزاری بالقوه در تنظیم ایمنی معرفی میکند.
میکروآرانایها؛ تنظیمکنندگان کوچک ژنها
میکروآرانایها مولکولهای کوچکی از RNA هستند که خود پروتئین تولید نمیکنند، اما با اتصال به RNAهای دیگر، بیان ژنها را تنظیم و تعدیل میکنند. این مولکولها در بسیاری از فرآیندهای زیستی از جمله پاسخهای ایمنی نقش کلیدی دارند و به همین دلیل در حوزه اپیژنتیک اهمیت فراوانی دارند.
مطالعات پیشین در ایتالیا روی عسل چندگل نشان داده بود که برخی میکروآرانایهای غذایی پس از هضم مصنوعی پایدار میمانند، شباهتهایی با میکروآرانایهای موجود در شیر مادر دارند و میتوانند فرآیندهای زیستی مهمی را تحت تأثیر قرار دهند. فرضیه فعلی این است که این مولکولها ممکن است در وزیکولهای خارج سلولی محافظتشده قرار داشته باشند که قادرند پیامها را بین سلولها و حتی بین غذا و بدن منتقل کنند.
سؤالات بیپاسخ درباره تأثیر میکروآرانایهای عسل بر ایمنی
در مورد عسل آکاسیا، تحلیلهای بیوانفورماتیکی نشان میدهد که میکروآرانایهای آن هدفهایی در مسیرهای تنظیم سیستم ایمنی دارند که ایده تغذیهای مبتنی بر ایمنی را تقویت میکند. با این حال، طبق مقالهای که در سال 2026 در مجله Frontiers in Nutrition منتشر شده، حوزه میکروآرانایهای غذایی هنوز محل بحث است. چالشهایی مانند کمبود میزان واقعی در خون انسان، مشکلات تکرارپذیری نتایج، خطر آلودگی و نبود شواهد مستقیم بالینی وجود دارد.
بنابراین، این مطالعه هنوز اثبات نمیکند که عسل سیستم ایمنی را تقویت میکند و در حال حاضر تنها یک مدل آزمایشگاهی است. سه نکته مهم باید در نظر گرفته شود: اول اینکه هضم آزمایشگاهی تضمین نمیکند که میکروآرانایها در بدن انسان زنده بمانند، از سد روده عبور کنند و به سلولهای ایمنی برسند؛ دوم اینکه دوز مؤثر، در صورت وجود، هنوز مشخص نیست و عسل به دلیل داشتن قند بالا باید به ویژه در افراد دیابتی محدود شود؛ سوم اینکه فرآیندهای حرارتی مانند پاستوریزاسیون یا افزودن عسل به نوشیدنیهای داغ ممکن است این میکروآرانایها را تخریب کند و همچنین مصرف عسل برای کودکان زیر یک سال توصیه نمیشود.




