فشار خون بالا اغلب در سنین جوانی و به‌ویژه در ۲۵ سالگی به نظر مسئله‌ای دور از ذهن می‌آید، اما دستورالعمل‌های جدید انجمن قلب آمریکا (AHA) و کالج قلب آمریکا (ACC) در سال ۲۰۲۵ هشدار می‌دهند که این مشکل می‌تواند از همین سنین شروع شده و اثرات طولانی‌مدتی بر قلب و مغز داشته باشد.
این دستورالعمل‌ها که در ۱۴ اوت ۲۰۲۵ منتشر شده‌اند، توصیه می‌کنند که فشار خون در جوانان ۲۰ تا ۳۰ ساله باید زودتر شناسایی و درمان شود. برخلاف نگاه سنتی که فقط به یک عدد فشار خون توجه می‌کرد، این بار تمرکز بر روی ریسک قلبی-عروقی در ۱۰ و ۳۰ سال آینده است که با ابزار PREVENT ارزیابی می‌شود.
برای یک فرد جوان، اهمیت این موضوع بسیار بالاست: یا فشار خون از همین حالا کنترل شود یا سال‌ها فشار خون بالا و بدون علامت، خطر سکته مغزی، نارسایی کلیه و کاهش عملکرد شناختی را در ۴۰ تا ۵۰ سالگی افزایش می‌دهد.
تغییرات کلیدی در دستورالعمل‌های فشار خون برای جوانان
برای اولین بار از سال ۲۰۱۷، انجمن‌های علمی آمریکا تاکید می‌کنند که همه باید «اعداد فشار خون خود را بشناسند». حتی در ۲۰ یا ۳۰ سالگی توصیه می‌شود حداقل سالی یک بار فشار خون در مطب پزشک یا داروخانه اندازه‌گیری شود.
تعریف فشار خون به شرح زیر است:
| دسته‌بندی فشار خون | فشار سیستولیک (mmHg) | فشار دیاستولیک (mmHg) |
|---|---|---|
| فشار خون طبیعی | کمتر از ۱۲۰ | کمتر از ۸۰ |
| فشار خون بالا | ۱۲۰ تا ۱۲۹ | کمتر از ۸۰ |
| فشار خون مرحله ۱ | ۱۳۰ تا ۱۳۹ | ۸۰ تا ۸۹ |
| فشار خون مرحله ۲ | ۱۴۰ یا بیشتر | ۹۰ یا بیشتر |
| فشار خون بحرانی | بیش از ۱۸۰ | بیش از ۱۲۰ |
نکته مهم این است که تصمیم‌گیری درمانی بر اساس ریسک کلی فرد است. ابزار PREVENT ریسک بروز رویدادهای قلبی-عروقی را در ۱۰ و ۳۰ سال آینده برای افراد ۳۰ تا ۷۹ سال محاسبه می‌کند. اگر فردی در دهه سوم زندگی خود فشار خون مرحله ۱ داشته باشد و ریسک ۱۰ ساله او برابر یا بالاتر از ۷.۵ درصد باشد، درمان دارویی زودهنگام همراه با اصلاح سبک زندگی توصیه می‌شود. در غیر این صورت، پزشک معمولاً ۳ تا ۶ ماه فرصت می‌دهد تا با تغییر رژیم غذایی، فعالیت بدنی و کنترل وزن فشار خون کاهش یابد و اگر فشار خون همچنان بالاتر از ۱۳۰/۸۰ باقی بماند، درمان دارویی آغاز می‌شود.
اندازه‌گیری فشار خون در خانه و توصیه‌های عملی
دسته‌بندی فشار خون به خوبی مشخص شده و شامل فشار طبیعی، بالا، مرحله ۱، مرحله ۲ و اورژانس فشار خون می‌شود. در صورت بروز فشار خون بحرانی و علائم همراه، باید فوراً به پزشک مراجعه کرد.
اندازه‌گیری خانگی فشار خون بخشی از توصیه‌هاست. انجمن قلب آمریکا استفاده از دستگاه‌های اتوماتیک با کاف بازویی که تایید پزشکی دارند را ترجیح می‌دهد و دستگاه‌های مچی یا انگشتی را به دلیل دقت کمتر توصیه نمی‌کند. روش صحیح اندازه‌گیری شامل نشستن آرام به مدت ۵ دقیقه، قرار دادن بازو در سطح قلب، انجام دو اندازه‌گیری با فاصله یک دقیقه، صبح و عصر در چند روز متوالی و ثبت نتایج برای ارائه به پزشک است.
ابزار PREVENT و توصیه‌های سبک زندگی برای جوانان
ابزار PREVENT برای افراد زیر ۳۰ سال به طور رسمی تایید نشده و تصمیم‌گیری بیشتر بر اساس اندازه‌گیری‌های مکرر، سابقه خانوادگی، مصرف دخانیات، وزن و وجود بیماری‌های کلیوی اولیه است. هدف این است که ریسک کلی فرد در طول چند دهه ارزیابی شود تا سال‌ها فشار خون بالا بدون درمان باقی نماند و سلامت قلب، عروق و حافظه حفظ شود.
دستورالعمل‌ها همچنین توصیه‌های عملی زیر را برای جوانان ارائه می‌دهند:
- محدود کردن مصرف نمک به حداکثر ۲۳۰۰ میلی‌گرم در روز و ترجیحاً ۱۵۰۰ میلی‌گرم
- کاهش مصرف الکل به یک نوشیدنی در روز برای زنان و دو نوشیدنی برای مردان یا کمتر
- رژیم غذایی DASH شامل میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل و محصولات کم فرآوری شده
- فعالیت بدنی حداقل ۱۵۰ دقیقه در هفته
- مدیریت استرس و خواب کافی
- ترک سیگار
همچنین توصیه می‌شود فشار خون به طور منظم کنترل شود، ریسک بلندمدت توسط پزشک ارزیابی گردد و در صورت نیاز، درمان دارویی پذیرفته شود تا از عوارض جدی در آینده جلوگیری شود.
