مطالعهای گسترده در آمریکا که توسط دانشگاه نیویورک در سال 2023 انجام شده، نشان میدهد استفاده منظم و معتدل از اینترنت پس از 50 سالگی میتواند احتمال ابتلا به زوال عقل را کاهش دهد. این تحقیق روی 18 هزار و 154 بزرگسال بین 50 تا 65 سال انجام شد و آنها به مدت نزدیک به هشت سال تحت نظر بودند.
نتایج نشان داد افرادی که به طور منظم از اینترنت استفاده میکردند، حدود دو برابر کمتر در معرض ابتلا به زوال عقل قرار داشتند نسبت به کسانی که از اینترنت استفاده نمیکردند. با این حال، این یافتهها باید با احتیاط تفسیر شوند زیرا رابطه علت و معلولی به طور قطعی اثبات نشده است و استفاده بیش از حد از اینترنت، یعنی بیش از چند ساعت در روز، ممکن است به سلامت روان آسیب برساند.
جزئیات مطالعه و نتایج آن
دادههای این تحقیق از مطالعه بزرگ آمریکایی «سلامت و بازنشستگی» (Health and Retirement Study) استخراج شده و در مجله علمی Journal of the American Geriatrics Society منتشر شده است. در این مطالعه، 4.68 درصد از شرکتکنندگان در طول دوره پیگیری به زوال عقل مبتلا شدند.
استفاده منظم از اینترنت با کاهش حدود 46 درصدی خطر ابتلا به زوال عقل همراه بود، حتی پس از در نظر گرفتن عوامل مختلفی مانند سطح تحصیلات، جنسیت، قومیت و نسل. با این حال، پژوهشگران هشدار میدهند که ممکن است افرادی که در مراحل اولیه کاهش تواناییهای شناختی هستند، کمتر از اینترنت استفاده کنند و این موضوع میتواند باعث ایجاد رابطه معکوس در نتایج شود.
میزان زمان مناسب استفاده از اینترنت
بر اساس این مطالعه، بهترین نتایج برای افرادی مشاهده شد که روزانه بین چند دقیقه تا دو ساعت از اینترنت استفاده میکردند. این گروه کمترین خطر کاهش شناختی را داشتند. در مقابل، استفاده بیش از شش ساعت در روز با نشانههای منفی برای سلامت روان همراه بود، هرچند این نتایج به دلیل تعداد کم افراد در این گروه از لحاظ آماری قابل اطمینان نیست.
پژوهشگران توصیه میکنند اینترنت باید به عنوان ابزاری مفید در زندگی روزمره حضور داشته باشد اما نباید به گونهای استفاده شود که بخش عمدهای از روز را اشغال کند. علائمی مانند به تعویق افتادن زمان خواب، تغییرات منفی در خلق و خو هنگام قطع اتصال یا کنار گذاشتن فعالیتهای اجتماعی، فرهنگی و ورزشی به خاطر استفاده از اینترنت میتواند نشانه استفاده بیش از حد باشد.
نقش اینترنت در تقویت ذخیره شناختی
مفهوم «ذخیره شناختی» که توانایی مغز در جبران آسیبهای ناشی از پیری را توصیف میکند، در این نتایج اهمیت دارد. به گفته ویرجینیا دبلیو. چانگ، نویسنده اصلی مطالعه، فعالیتهای آنلاین میتوانند به توسعه و حفظ این ذخیره کمک کنند و در نتیجه روند پیری مغز را کند کرده و خطر زوال عقل را کاهش دهند.
فعالیتهای فعال و مفید مانند جستجوی اطلاعات پزشکی معتبر، شرکت در دورههای آموزشی آنلاین، یادگیری زبان جدید، برقراری ارتباط تصویری با خانواده و دوستان، شرکت در گروههای گفتگو، مدیریت مالی شخصی و برنامهریزی سفر، همگی حافظه، توجه، زبان و عملکردهای اجرایی مغز را تقویت میکنند.
در مقابل، فعالیتهای بسیار منفعل مانند مرور بیهدف و مکرر اخبار منفی میتواند استرس و خستگی ذهنی را افزایش دهد. بنابراین، اینترنت میتواند ابزاری موثر برای سالم ماندن در دوران پیری باشد به شرطی که در کنار فعالیتهای بدنی، روابط اجتماعی حضوری و مراقبتهای پزشکی منظم استفاده شود.




