فشار خون 130/80 میلی‌متر جیوه که پیش‌تر بسیاری آن را کمی بالا اما قابل قبول می‌دانستند، اکنون توسط انجمن قلب آمریکا (AHA) و کالج قلب آمریکا (ACC) به عنوان مرحله اول فشار خون بالا شناخته می‌شود. این تغییر باعث شده تقریباً نیمی از بزرگسالان در آمریکا به عنوان افراد مبتلا به فشار خون بالا در نظر گرفته شوند، در حالی که کنترل این وضعیت در بسیاری از آنها هنوز ناکافی است.
این معیار جدید که نخستین بار در سال 2017 معرفی و سپس در راهنمای فشار خون 2025 تأیید شد، دسته‌بندی “پره‌هیپرتانسیون” یا فشار خون پیش از بالا را حذف کرده و مرزهای فشار خون بالا را دقیق‌تر تعریف کرده است. بر اساس این دستورالعمل‌ها، فشار خون طبیعی کمتر از 120/80 میلی‌متر جیوه است. فشار خون بین 120 تا 129 میلی‌متر جیوه در بخش سیستولیک (عدد بالایی) و کمتر از 80 میلی‌متر جیوه در دیستولیک (عدد پایینی) به عنوان فشار خون بالا شناخته می‌شود.
مرحله اول فشار خون بالا شامل فشار سیستولیک بین 130 تا 139 یا دیستولیک بین 80 تا 89 است و مرحله دوم از 140/90 میلی‌متر جیوه شروع می‌شود. فشار خون بالاتر از 180/120 میلی‌متر جیوه همراه با علائم جدی مانند مشکلات عصبی، درد قفسه سینه یا تنگی نفس، یک وضعیت اورژانسی پزشکی محسوب می‌شود.
در فرانسه برخی مراجع هنوز از معیار 140/90 برای تعریف فشار خون بالا استفاده می‌کنند، اما در هر صورت هر عدد بالایی باید با پزشک مورد بررسی قرار گیرد.
تغییرات در مدیریت فشار خون بر اساس راهنمای 2025
هدف اصلی مدیریت فشار خون اکنون رسیدن به فشار کمتر از 130/80 میلی‌متر جیوه برای بیشتر بزرگسالان مبتلا به فشار خون بالا است. این دستورالعمل‌ها علاوه بر اعداد، از ابزار محاسبه ریسک PREVENT استفاده می‌کنند که خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی و نارسایی قلبی را در 10 سال آینده بر اساس سن، جنسیت، کلسترول، سابقه بیماری، سیگار، دیابت و فشار خون تخمین می‌زند.
اگر فردی در مرحله اول فشار خون بالا قرار داشته باشد و ریسک PREVENT او برابر یا بالاتر از 7.5 درصد باشد، توصیه می‌شود علاوه بر تغییرات سبک زندگی، درمان دارویی نیز آغاز شود. در غیر این صورت، ابتدا 3 تا 6 ماه تغییرات در سبک زندگی پیشنهاد می‌شود.
این تغییرات شامل کاهش مصرف نمک به کمتر از 2300 میلی‌گرم در روز (ترجیحاً 1500 میلی‌گرم)، پیروی از رژیم غذایی DASH که شامل میوه‌ها، سبزیجات، لبنیات کم‌چرب و غلات کامل است، افزایش فعالیت بدنی و محدود کردن مصرف الکل است. مطالعات نشان داده‌اند که هر 30 دقیقه ورزش هوازی هفتگی می‌تواند فشار سیستولیک را حدود 2 میلی‌متر جیوه و دیستولیک را 1 میلی‌متر جیوه کاهش دهد. همچنین مصرف 10 گرم الکل در روز می‌تواند فشار سیستولیک را حدود 1 میلی‌متر جیوه افزایش دهد، به همین دلیل توصیه می‌شود مردان بیش از دو نوشیدنی و زنان بیش از یک نوشیدنی الکلی در روز مصرف نکنند.
اگر فشار خون شما در مرحله اول است، چه باید کرد؟
یک بار اندازه‌گیری فشار خون 132/84 در داروخانه به تنهایی کافی نیست تا تشخیص فشار خون بالا داده شود. توصیه می‌شود خوداندازه‌گیری فشار خون با دستگاه‌های اتوماتیک معتبر و در شرایط مناسب (آرامش، قرارگیری صحیح بازو و چندین بار در روزهای مختلف) انجام شود. دستگاه‌های بدون کاف که در برخی ساعت‌های هوشمند وجود دارند، هنوز دقت کافی برای تصمیم‌گیری درمانی ندارند.
پس از جمع‌آوری داده‌ها، مراجعه به پزشک برای بررسی کامل وضعیت سلامت، سابقه بیماری‌ها، سیگار، کلسترول و محاسبه ریسک PREVENT ضروری است. همچنین باید تغییرات سبک زندگی مانند کاهش نمک و الکل، افزایش فعالیت بدنی، ترک سیگار و خواب کافی (7 تا 9 ساعت) را بلافاصله آغاز کرد. در صورتی که فشار خون با این اقدامات همچنان بالای 130/80 باقی بماند، پزشک ممکن است شروع درمان دارویی را پیشنهاد دهد.
در مواردی که فشار خون بالاتر از 180/120 میلی‌متر جیوه است و علائم هشداردهنده وجود دارد، باید فوراً با اورژانس تماس گرفته شود.
