<pهمه ما زنانی را میشناسیم که وقتی به خانهشان میرویم، بلافاصله پس از خالی شدن لیوان ما، آن را بدون پرسیدن اجازه، به ماشین ظرفشویی میگذارند. این رفتار ممکن است برای برخی آزاردهنده و برای برخی دیگر خندهدار باشد، اما این افراد معمولاً خانهای مرتب دارند و طبق نظر روانشناسان، استرس کمتری نسبت به دیگران تجربه میکنند.
در سال ۲۰۱۰، روانشناسان آمریکایی داربی ساکس و رنا رپتی مطالعهای را در مجله Personality and Social Psychology Bulletin منتشر کردند که رابطه بین نحوه درک زنان از محیط خانه و میزان استرس آنها را بررسی میکرد. آنها به خانه ۶۰ زوج آمریکایی که هر دو نفر کار میکردند رفتند و هنگام بازدید، نظرات هر فرد را ثبت کردند و نمونههای بزاق آنها را برای اندازهگیری سطح کورتیزول، هورمون مرتبط با استرس، تحلیل کردند.
نتایج نشان داد زنانی که خانهشان را شلوغ یا در حال تعمیر توصیف میکردند، کاهش روزانه کورتیزول در آنها کمتر بود که این نشانه استرس مزمن است. در مقابل، زنانی که خانهشان را آرام و مرتب توصیف کردند، کاهش طبیعی کورتیزول در شب داشتند. همچنین، زنان با خانههای نامرتب، خلق افسردهتری داشتند. در مردان اما چنین ارتباطی مشاهده نشد.
این پژوهش نشان داد که حتی پس از در نظر گرفتن رضایت زناشویی و میزان اضطراب، این ارتباط در زنان باقی میماند. بنابراین، محیط خانهای که شلوغ یا ناتمام به نظر برسد، ممکن است باعث بازیابی کمتر جسمی و روانی پس از روز کاری شود.
اما آیا این زنان برای مرتب کردن وسایل به سرعت نور، تلاش زیادی میکنند؟ در دو مطالعه منتشر شده در سال ۲۰۰۲ در Journal of Personality and Social Psychology، روانشناس وندی وود از شرکتکنندگان خواست تا فعالیتها، افکار و احساسات خود را هر ساعت گزارش کنند. او دریافت که بین ۳۵ تا ۴۳ درصد رفتارها به صورت عادت انجام میشوند؛ یعنی کارهایی که تقریباً هر روز در همان مکان تکرار میشوند و افراد هنگام انجام آنها معمولاً به چیز دیگری فکر میکنند و کمتر دچار استرس میشوند.
رفتارهای جدید یا انجام شده در محیطهای متفاوت نیازمند تمرکز و تفکر بیشتر هستند و باعث افزایش استرس میشوند. بنابراین، عادتها نقش مهمی در صرفهجویی شناختی و کاهش استرس دارند. زنانی که بلافاصله وسایل را مرتب میکنند، بیشتر به دلیل عادت و نه اراده این کار را انجام میدهند و این عادتها با گذشت زمان شکل میگیرند.
برخلاف باور عمومی که میگوید برای ایجاد یک عادت جدید ۲۱ روز کافی است، تحقیقات دانشگاه استرالیا جنوبی که نتایج آن در دسامبر ۲۰۲۴ در مجله Healthcare منتشر شد، نشان میدهد که شکلگیری عادت ممکن است چند ماه تا تقریباً یک سال طول بکشد. در این مطالعه، میانگین زمان شکلگیری عادت بین ۵۹ تا ۶۶ روز و متوسط آن بین ۱۰۶ تا ۱۵۴ روز گزارش شده است و برخی افراد حتی تا ۳۳۵ روز نیز زمان نیاز داشتهاند.




