عسل، این ماده طبیعی که توسط زنبورها تولید می‌شود، به دلیل طعم دلپذیر و خواص آنتی‌اکسیدانی‌اش، اغلب به عنوان یک گزینه سالم معرفی می‌شود. با این حال، واقعیت این است که عسل عمدتاً از قند تشکیل شده و مصرف روزانه آن می‌تواند پیامدهای متفاوتی داشته باشد.
ترکیبات و ارزش غذایی عسل
عسل تقریباً 80 درصد قند شامل گلوکز و فروکتوز و حدود 20 درصد آب دارد. یک قاشق غذاخوری عسل حدود 20 گرم و 60 کالری انرژی فراهم می‌کند، در حالی که یک قاشق چای‌خوری حدود 7 تا 8 گرم است. این ماده مقداری ویتامین و مواد معدنی دارد اما در مقادیر کم و نقش اصلی آن تأمین انرژی سریع و لذت طعمی است.
سازمان جهانی بهداشت توصیه می‌کند که مصرف قندهای آزاد نباید بیش از 10 درصد کل کالری روزانه باشد و بهتر است به کمتر از 5 درصد برسد. برای فردی با مصرف روزانه 2000 کالری، این مقدار حدود 50 گرم قند است که عسل نیز به طور کامل در این دسته قرار می‌گیرد. بنابراین، تنها دو قاشق غذاخوری عسل می‌تواند بخش قابل توجهی از این میزان را پر کند.
خواص آنتی‌اکسیدانی و تأثیرات احتمالی بر میکروبیوتا
عسل حاوی ترکیبات آنتی‌اکسیدانی مانند فلاونوئیدها و اسیدهای فنولیک است که ممکن است به مقابله با استرس اکسیداتیو کمک کنند. مطالعاتی نیز خواص ضدباکتری و ضدالتهابی عسل را نشان داده‌اند که می‌تواند در تسکین گلودرد موثر باشد. برخی پژوهش‌ها حتی به اثرات پیش‌بیوتیکی عسل اشاره کرده‌اند که ممکن است به رشد باکتری‌های مفید روده کمک کند، اما این یافته‌ها هنوز در مراحل ابتدایی و محدود به آزمایش‌های آزمایشگاهی و مطالعات کوچک است.
هیچ مدرکی وجود ندارد که مصرف روزانه یک قاشق عسل بتواند از سرطان، عفونت‌ها یا بیماری‌های مزمن پیشگیری کند. بنابراین بهتر است عسل را به عنوان یک قند خوشمزه با چند مزیت جانبی در نظر گرفت.
محدودیت‌ها و هشدارها در مصرف روزانه عسل
مصرف بیش از حد عسل می‌تواند منجر به افزایش دریافت قند، اضافه وزن، چاقی و پوسیدگی دندان شود. متخصصان تغذیه توصیه می‌کنند مصرف روزانه عسل را به حدود 3 قاشق چای‌خوری (حدود 20 گرم) محدود کنید و مهم است که عسل جایگزین سایر قندها شود نه اینکه به آنها اضافه گردد.
در افراد مبتلا به دیابت یا پیش‌دیابت، حتی مقادیر کم عسل نیز می‌تواند تأثیرات قابل توجهی بر کنترل قند خون داشته باشد. یک مطالعه نشان داد که مصرف 50 گرم عسل در روز به مدت هشت هفته باعث افزایش HbA1c، شاخصی از میانگین قند خون، در بیماران دیابتی می‌شود.
برای نوزادان زیر 12 ماه، مصرف عسل ممنوع است زیرا ممکن است حاوی اسپورهای باکتری کلستریدیوم بوتولینوم باشد که خطر بوتولیسم نوزادی را به همراه دارد.
در نهایت، افراد سالم می‌توانند عسل را به مقدار کم در ماست ساده، دمنوش یا سالاد استفاده کنند، مشروط بر اینکه مصرف کلی قندهای دیگر را کنترل کنند.
