پزشکان سمشناس هشدار میدهند که گرم کردن غذا در ظروف پلاستیکی حتی اگر روی آنها برچسب «مناسب مایکروویو» خورده باشد، میتواند سلامت ما را به خطر بیندازد. این کار باعث میشود ذرات پلاستیکی و مواد شیمیایی مضر وارد غذا شوند.
طبق گفتههای پزشکان سمشناس ولز برامبل و سراه اویول، هنگام گرم کردن غذا در مایکروویو، بهویژه اگر غذا چرب باشد، مولکولهای پلاستیک تحت تأثیر حرارت شروع به لرزش میکنند و ساختار پلیمر پلاستیک ضعیف شده و ذرات ریز پلاستیک و افزودنیهایی مانند تثبیتکنندههای UV، آنتیاکسیدانها و رنگها به داخل غذا منتقل میشوند.
پلاستیکهای قدیمی ممکن است حاوی بیسفنول A باشند که به عنوان یک ماده مختلکننده هورمونی شناخته شده است. همچنین برخی پلاستیکهای پلیاتیلن با چگالی بالا که با فلور پوشش داده شدهاند، مواد سرطانزای PFOA و PFOS را آزاد میکنند. سازمان بینالمللی تحقیقات سرطان (IARC) از سال 2023، PFOA را به عنوان ماده سرطانزا گروه 1 طبقهبندی کرده است.
برخلاف تصور عمومی، عبارت «مناسب مایکروویو» صرفاً به این معناست که پلاستیک در مایکروویو ذوب نمیشود و هیچ تضمینی برای ایمنی کامل مواد شیمیایی آزاد شده وجود ندارد. هیچ استاندارد صنعتی مشخصی برای میزان ایمن ذرات پلاستیکی آزاد شده در غذا وجود ندارد.
ظروف پلاستیکی مدرن از جنس پلیپروپیلن یا پلیاتیلن با چگالی پایین معمولاً فاقد بیسفنول A، فتالاتها، PFOA و PFOS هستند و برای نگهداری غذا در دمای سرد مورد تأیید سازمانهای بهداشتی مانند FDA قرار دارند، اما اثرات بلندمدت مصرف ذرات ریز پلاستیک هنوز موضوع تحقیقات گسترده است.
مطالعات علمی نشان دادهاند که ذرات ریز پلاستیک در بافتها و اندامهای مختلف بدن انسان یافت شدهاند و ارتباط احتمالی بین این ذرات، التهاب مزمن و افزایش خطر ابتلا به سرطان مطرح شده است، هرچند رابطه مستقیم علت و معلولی هنوز اثبات نشده است.
توصیههای سمشناسان برای کاهش خطر
برای کاهش مواجهه با مواد مضر، پزشکان توصیه میکنند:
- قبل از گرم کردن، باقیمانده غذا را به ظرف شیشهای یا سرامیکی منتقل کنید.
- ظروف پلاستیکی قدیمی، خشدار یا تغییر شکل یافته را دور بیندازید.
- از گرم کردن غذا در بستهبندیهای یکبار مصرف ضد چربی که ممکن است حاوی PFAS باشند، خودداری کنید.
- از خرید غذاهای بیش از حد بستهبندی شده با پلاستیک پرهیز کرده و به دنبال جایگزینهای فله یا ظروف شیشهای باشید.
آلودگی محیط زیست با ذرات ریز پلاستیک گسترده است و بخشی از مواجهه ما از طریق هوا، آب و مواد غذایی قبل از ورود به آشپزخانه است. بنابراین مایکروویو به خودی خود دشمن نیست، بلکه باید پلاستیک را برای نگهداری سرد و ظروف غیرپلاستیکی مانند شیشه و سرامیک را برای گرم کردن غذا استفاده کرد.
