پس از یک روز کاری پرتنش، بسیاری از افراد بهصورت خودکار به سمت نوشیدن یک لیوان شراب یا نوشیدنی الکلی دیگر میروند تا استرس روز را کاهش دهند و آرامش پیدا کنند. این عادت به نظر بیضرر میآید، بهخصوص اگر فقط یک یا دو لیوان باشد. اما متخصصان قلب تأکید میکنند که مصرف منظم الکل برای مقابله با استرس میتواند تأثیرات منفی جدی بر سلامت قلب داشته باشد.
نوشیدن گاهبهگاه یک لیوان شراب در هنگام شام یا یک نوشیدنی با دوستان مشکلی ایجاد نمیکند، اما نگرانی اصلی زمانی است که این نوشیدن به یک عادت روزانه و حتی ضروری برای تحمل فشارهای روانی تبدیل شود. انجمن قلب آمریکا هشدار میدهد که خطر بیماریهای قلبی با افزایش میزان و تکرار مصرف الکل بالا میرود، بهویژه اگر میزان مصرف از یک تا دو لیوان در روز بیشتر شود یا در شبهای پرنوشی الکل رخ دهد.
چرا الکل برای قلب در شرایط استرس مضر است؟
الکل در لحظه احساس آرامش ایجاد میکند؛ شانهها را شل میکند و سرعت افکار را کاهش میدهد. اما در واقع، الکل سیستم عصبی را تحریک کرده و پس از پایان اثرش، باعث افزایش ناگهانی آدرنالین میشود. دکتر هدر شنکمن، متخصص قلب آمریکایی، توضیح میدهد که روی آوردن به الکل در زمان استرس میتواند بهطور خاص برای سلامت قلب مضر باشد. بدن به تدریج هر بار که استرس افزایش مییابد، به الکل نیاز پیدا میکند و قلب دچار نوسانات مکرر در ضربان و فشار خون میشود.
مطالعات سلامت عمومی فرانسه نشان دادهاند که مصرف چند لیوان الکل به طور منظم باعث افزایش فشار خون میشود. الکل باعث تنگ شدن رگها و افزایش ضربان قلب میشود و به مرور زمان زمینهساز فشار خون بالا میگردد. حتی مقادیر کم الکل میتواند برای افرادی که از قبل فشار خون بالا دارند، اثرات منفی داشته باشد.
سازمان بیمه سلامت توصیه میکند که مصرف الکل نباید از 10 لیوان استاندارد در هفته و بیش از 2 لیوان در یک روز تجاوز کند؛ محدودیتهایی که به سرعت با عادت نوشیدن هر شب برای کاهش استرس شکسته میشوند.
عوارض مصرف الکل بر قلب و خواب
یک بار مصرف زیاد الکل پس از یک هفته پراسترس میتواند باعث بروز تپش قلب شود. دکتر آددپو ایلویماده، متخصص قلب، از «سندروم قلب مهمانی» یاد میکند که به اختلالات ریتم قلبی، بهویژه فیبریلاسیون دهلیزی، اشاره دارد و معمولاً پس از مصرف زیاد الکل در مدت کوتاه رخ میدهد. این اختلال باعث ضربان سریع و نامنظم قلب شده و میتواند با علائمی مانند تنگی نفس، سرگیجه و ضربان نامنظم همراه باشد و خطر سکته مغزی یا نارسایی قلبی را افزایش دهد.
مصرف طولانیمدت الکل و مواد سمی آن میتواند به طور مستقیم به عضله قلب آسیب برساند و باعث بزرگ شدن و ضعیف شدن آن شود که به آن کاردیومیوپاتی ناشی از الکل گفته میشود. در این حالت قلب کمتر قادر به پمپاژ خون است و ممکن است به نارسایی قلبی منجر شود.
الکل همچنین خواب را مختل میکند. تحقیقات نشان دادهاند که پس از نوشیدن الکل، ضربان قلب در شب افزایش یافته و تغییرات طبیعی ضربان قلب کاهش مییابد. این تغییرات طبیعی نشاندهنده توانایی سیستم عصبی خودکار برای انتقال از حالت بیداری به استراحت است.
راهکارهای بهتر برای کاهش استرس و بهبود خواب
در فرانسه، محدودیت مصرف الکل 10 لیوان استاندارد در هفته با روزهای بدون الکل و حداکثر 2 لیوان در روز است. اگر نوشیدن الکل به یک عادت روزانه برای آرامش یا خواب تبدیل شده، بهتر است روشهای جایگزین را امتحان کنید: تمرین تنفس آرامبخش 4-4-4-4، پیادهروی، یوگا یا زمانی بدون استفاده از صفحه نمایشها.
دکتر هدر شنکمن تأکید میکند که ایجاد عادات کوچک و منظم میتواند به آرامش ذهن و سلامت بهتر قلب کمک کند. در صورت بروز تپش قلب، تنگی نفس یا احساس ناخوشایند مداوم، حتماً با پزشک یا درمانگر مشورت کنید.
