با شروع فصل پاییز و علاقه به تهیه غذاهای گرم و خوشمزه مانند گراتن‌ها و کیک‌های پخته شده در فر، هزینه‌های برق نیز به طور قابل توجهی افزایش می‌یابد. در این شرایط، بسیاری از خانواده‌ها به دنبال دستگاه‌هایی هستند که بتوانند جایگزین فر شوند و در عین حال انرژی کمتری مصرف کنند. دستگاه‌هایی مانند ایرفریر، مینی‌فرهای جمع‌وجور و مولتی‌کوکرهای فشاردهنده، گزینه‌هایی محبوب برای کاهش مصرف برق به شمار می‌روند.
طبق بررسی‌های انجام شده، این دستگاه‌ها می‌توانند مصرف انرژی را تا سه برابر کاهش دهند. این کاهش مصرف نه به دلیل تکنولوژی جادویی بلکه به خاطر ویژگی‌های فیزیکی مانند حجم کوچک‌تر محفظه پخت، افزایش سریع دما و هدایت بهتر حرارت است. به عنوان مثال، برخی غذاهای پاییزی در این دستگاه‌ها در ۳۰ تا ۴۰ دقیقه با مصرف کمتر از ۱ کیلووات‌ساعت پخته می‌شوند، در حالی که فرهای معمولی برای یک ساعت پخت معمولاً بین ۲ تا ۳ کیلووات‌ساعت انرژی مصرف می‌کنند.
چرا فرهای برقی هزینه برق را افزایش می‌دهند؟
فرهای برقی سنتی معمولاً توان بین ۲۰۰۰ تا ۳۰۰۰ وات و حجم حدود ۶۰ لیتر دارند. پیش‌گرم کردن و روشن ماندن فر برای یک ساعت جهت پخت گراتن یا کباب، مصرفی بین ۲ تا ۳ کیلووات‌ساعت دارد که در پخت‌های طولانی‌تر این مقدار بیشتر هم می‌شود. بنابراین هر بار استفاده طولانی مدت از فر، مصرف سالانه برق را به طور قابل توجهی افزایش می‌دهد.
برای کاهش این هزینه‌ها، دو راهکار اصلی وجود دارد: کاهش زمان استفاده و کاهش حجم محفظه پخت. دستگاه‌های کوچک‌تر این دو ویژگی را دارند؛ حرارت را متمرکز می‌کنند، انرژی کمتری هنگام باز و بسته شدن در دستگاه هدر می‌رود و معمولاً نیاز به پیش‌گرم کردن ندارند. مصرف انرژی در این دستگاه‌ها برای ۳۰ تا ۴۰ دقیقه پخت معمولاً کمتر از ۱ کیلووات‌ساعت است.
معرفی ۴ دستگاه جایگزین فر در پاییز
- ایرفریر (سرخ‌کن بدون روغن): این دستگاه مانند یک مینی‌فر با گردش هوای سریع عمل می‌کند. مدل Philips Airfryer سری ۴۰۰۰ VerticalDuo NA460/00 دارای حجم ۱۰ لیتر در دو کشوی مجزا و فناوری گردش هوای ۳۶۰ درجه است. طبق اعلام سازنده، این دستگاه می‌تواند غذا را با تا ۹۰ درصد چربی کمتر نسبت به سرخ‌کردن معمولی بپزد. توان مصرفی آن ۱۷۰۰ وات و مصرف انرژی حدود ۰.۸ تا ۱ کیلووات‌ساعت برای ۳۰ تا ۴۰ دقیقه پخت است که تقریباً سه برابر کمتر از فر معمولی است.
- مینی‌فر جمع‌وجور: مانند مدل Moulinex Optimo OX444810 با حجم ۱۹ لیتر و توان ۱۳۸۰ وات که با حرارت چرخشی و ۶ حالت پخت، برای تهیه کیک، پیتزای کوچک یا گراتن برای ۲ تا ۳ نفر مناسب است و مصرف انرژی آن تا سه برابر کمتر از فرهای توکار است.
- مولتی‌کوکر Cookeo Infinity CE9821F0: این دستگاه چندکاره می‌تواند غذاها را بپزد، سرخ کند یا کباب کند و مصرف انرژی آن حدود ۵۰ درصد کمتر از فر است، به دلیل داشتن محفظه خانوادگی و گرمایش هدفمند.
- Ninja Speedi 10-in-1: این دستگاه ترکیبی از بخار و هوای گرم است که می‌تواند یک وعده کامل را در کمتر از ۱۵ دقیقه آماده کند و طبق اعلام سازنده، تا ۶۵ درصد انرژی کمتری نسبت به فرهای با حرارت چرخشی مصرف می‌کند.
چگونه در خانه مصرف انرژی را بسنجیم؟
برای اطمینان از صرفه‌جویی واقعی در مصرف انرژی، می‌توان توان مصرفی دستگاه (وات) را از برچسب زیر آن خواند، مدت زمان استفاده را تخمین زد و سپس با تقسیم توان بر ۱۰۰۰ و ضرب در زمان استفاده به ساعت، مصرف انرژی به کیلووات‌ساعت را محاسبه کرد. مقایسه این مقدار با مصرف فرهای برقی که معمولاً ۲.۵ تا ۳ کیلووات‌ساعت برای یک ساعت پخت دارند، می‌تواند نشان دهد دستگاه جایگزین چقدر صرفه‌جویی ایجاد می‌کند.
قبل از خرید، باید به چند سوال پاسخ داد: تعداد افراد خانواده چقدر است؟ نوع غذاهای پاییزی که معمولاً پخته می‌شود چیست؟ فضای کافی روی میز آشپزخانه چقدر است؟ آیا تمایل به داشتن قطعات قابل شستشو در ماشین ظرفشویی وجود دارد؟
همچنین، سازمان ایمنی غذایی اروپا توصیه می‌کند که بهتر است غذاها به رنگ طلایی پخته شوند تا از ایجاد ترکیبات مضر مانند آکریلامید جلوگیری شود. حتی با استفاده از ایرفریر که روغن کمتری مصرف می‌کند، بهتر است از پختن بیش از حد تیره خودداری شود تا هم هزینه برق و هم سلامت حفظ شود.
