در برنامه‌ای تلویزیونی در اسپانیا، دکتر بورخا کیروگا، متخصص کلیه، به طور دقیق میزان آب مورد نیاز روزانه برای حفظ سلامت کلیه‌ها را اعلام کرد و باور رایج نوشیدن ۲ لیتر آب در روز را به چالش کشید. او گفت برای فردی سالم و در حال استراحت، مقدار حداقلی آب مصرفی حدود ۱.۲ تا ۱.۳ لیتر است.
کلیه‌ها به طور مداوم خون را فیلتر می‌کنند تا سموم و مواد زائد متابولیکی را از طریق ادرار دفع کنند. اگر آب کافی مصرف نشود، کلیه‌ها مجبور به کار در شرایط کم‌آبی می‌شوند که باعث افزایش غلظت ادرار و تهدید عملکرد کلیه می‌شود. از سوی دیگر، نوشیدن آب بیش از حد نیاز باعث پاکسازی بیشتر کلیه‌ها نمی‌شود و تنها کلیه‌ها را مجبور به دفع آب اضافی می‌کند.
چرا کلیه‌ها به حداقل آب نیاز دارند؟
دکتر کیروگا توضیح داد که کلیه برای دفع سموم روزانه به حدود نیم لیتر آب نیاز دارد. علاوه بر این، بدن به طور غیرمستقیم از طریق پوست، تعریق و تنفس حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ میلی‌لیتر آب از دست می‌دهد. مجموع این مقدارها به حدود ۱.۲ تا ۱.۳ لیتر آب در روز می‌رسد که حداقل لازم برای عملکرد صحیح کلیه‌ها است.
افسانه نوشیدن آب زیاد و سلامت کلیه
متخصص کلیه تأکید کرد که ادرار بسیار روشن به معنای پاکسازی فوق‌العاده کلیه‌ها نیست. کلیه‌ها توانایی تمرکز و رقیق کردن ادرار را دارند و وقتی آب زیادی می‌نوشیم، کلیه‌ها ادرار را رقیق می‌کنند که باعث شفاف شدن آن می‌شود. بنابراین، ادرار زیاد نشان‌دهنده فعالیت بیشتر کلیه‌ها برای دفع آب اضافی است، نه تقویت عملکرد آن‌ها.
برخی منابع هشدار می‌دهند که مصرف بیش از حد آب می‌تواند منجر به شرایطی به نام هیپوناترمی شود که علائمی مانند تهوع، سردرد و حتی تشنج به همراه دارد.
میزان آب مورد نیاز در شرایط مختلف
برای فردی بالغ، سالم، بدون تب و فعالیت بدنی زیاد و در آب و هوای معتدل، حداقل آب مورد نیاز روزانه حدود ۱.۲ تا ۱.۳ لیتر است. این مقدار باید با توجه به شرایطی مانند ورزش شدید، گرما، تب، اسهال، استفراغ، بارداری و شیردهی تنظیم شود.
سازمان‌های بهداشتی مانند بیمه سلامت فرانسه نیز مصرف ۱ تا ۱.۵ لیتر مایعات در روز را توصیه می‌کنند که با این ارقام همخوانی دارد. همچنین باید توجه داشت که بخشی از آب مورد نیاز بدن از طریق مواد غذایی مانند میوه‌ها، سبزیجات، سوپ و ماست تأمین می‌شود.
افرادی که دچار نارسایی مزمن کلیه، نارسایی قلبی یا ورم هستند باید تحت نظر پزشک میزان مصرف مایعات خود را تنظیم کنند و بدون مشورت پزشک میزان مصرف آب را به طور ناگهانی افزایش ندهند.
برای بیشتر بزرگسالان، نشانه‌هایی مانند ادرار نسبتاً روشن ولی نه کاملاً بی‌رنگ، نبود سردرد ناشی از کم‌آبی و احساس تشنگی ملایم در طول روز می‌تواند راهنمای خوبی برای میزان مصرف آب باشد. در صورت تردید، بهترین راهکار مراجعه به پزشک است.
