هارالد زور هاوزن، برنده جایزه نوبل پزشکی در سال ۲۰۰۸، در مصاحبهای که در شبکههای اجتماعی بازتاب گستردهای یافته، به ارتباط مصرف گوشت گاو با افزایش خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ اشاره کرده است. او همچنین به موضوعی بحثبرانگیز درباره نقش شیر در درمان این سرطان اشاره کرده که صحت آن کمتر تایید شده است.
زور هاوزن، ویروسشناس آلمانی که در ۲۸ می ۲۰۲۳ درگذشت، در مصاحبهای با مجله مردانه Men’s Health اسپانیا گفته است: «مصرف گوشت گاو به وضوح یک عامل خطر بالا برای سرطان روده است.» او به تفاوتهای جغرافیایی در نرخ ابتلا به این سرطان اشاره کرده و گفته که در ژاپن و کره جنوبی میزان ابتلا بالاست، در حالی که در هند که مصرف گوشت گاو بسیار کم است، این نرخ پایینتر است.
او همچنین در ادامه گفته است: «به نظر میرسد دامهای ما یک عامل خطر واضح هستند و باید در دوران شیردهی محتاطتر بود.» اما این جمله بخشی از فرضیه تحقیقاتی خاصی به نام BMMF (عوامل گوشت و شیر گاوی) است و به معنای درمان قطعی سرطان با شیر نیست.
زور هاوزن نظریه BMMF را مطرح کرد که بر اساس آن برخی عناصر ژنتیکی موجود در محصولات گاوی ممکن است باعث التهاب مزمن روده شده و پس از سالها، خطر ابتلا به برخی سرطانهای رودهای را افزایش دهند. او بر پایه تفاوتهای مصرف گوشت گاو در مناطق مختلف جهان این فرضیه را مطرح کرد اما تاکید داشت که این فقط یک همبستگی است و نه رابطه علت و معلولی قطعی.
در مورد نقش شیر، او در سخنرانیهای خود پیشنهاد داده بود که شیردهی طولانی مدت به نوزادان ممکن است از آنها در برابر عوامل BMMF محافظت کند و باعث تاخیر در مواجهه با شیر گاو شود. با این حال، هرگز ادعا نکرد که شیر گاو قادر به درمان سرطان است و هیچ نهاد بهداشتی این موضوع را تایید نکرده است.
دانش فعلی درباره گوشت قرمز و سرطان روده
سازمان جهانی بهداشت و مرکز بینالمللی تحقیقات سرطان، گوشت قرمز را به عنوان «احتمالا سرطانزا» برای انسان طبقهبندی کردهاند و گوشتهای فرآوری شده را «قطعا سرطانزا» میدانند. این طبقهبندی نشاندهنده خطر بالقوه است و به معنای ابتلای حتمی هر فرد نیست.
مطالعات نشان میدهد مصرف روزانه حدود ۱۰۰ گرم گوشت قرمز میتواند خطر ابتلا به سرطان روده را حدود ۱۷ درصد افزایش دهد. عوامل متعددی در این رابطه نقش دارند، از جمله وجود آهن هم در گوشت که میتواند ترکیبات نیتروزو تولید کند، فرآیندهای نمکسود کردن و دودی کردن که نیتروزامینها را ایجاد میکنند و پختن گوشت در دمای بسیار بالا که مواد شیمیایی سرطانزا مانند آمینهای هتروسیکلیک و هیدروکربنهای آروماتیک چندحلقهای تولید میکند.
در فرانسه توصیه شده مصرف گوشت قرمز نباید از ۵۰۰ گرم در هفته تجاوز کند و مصرف گوشتهای فرآوری شده باید به شدت محدود شود.
بحث درباره BMMF، شیر و پیشگیری همچنان ادامه دارد
عوامل BMMF که توسط تیم هارالد زور هاوزن معرفی شدهاند، عناصر ژنتیکی کوچکی هستند که در برخی محصولات گاوی یافت شدهاند. در مقالهای علمی در سال ۲۰۱۲، زور هاوزن اشاره کرده بود که دادهها با نقش احتمالی این عوامل در سرطانهای رودهای و برخی بیماریهای مزمن سازگار است اما شواهد قطعی وجود ندارد.
در نوامبر ۲۰۲۲، موسسه فدرال ارزیابی ریسک آلمان و موسسه ماکس روبنر اعلام کردند که اطلاعات موجود برای تعیین ریسک مرتبط با BMMF کافی نیست و برخی مشاهدات با فرضیه وجود عامل اختصاصی گاو خانگی تناقض دارد.
برای عموم مردم، توصیههای عملی همچنان همان است: مصرف گوشت قرمز را معتدل نگه دارند، از پختن گوشت تا حد سوختگی خودداری کنند، منابع پروتئینی متنوعی مانند مرغ، ماهی و حبوبات را جایگزین کنند و در صورت امکان، شیردهی مادر را حفظ کنند.
در فرانسه، برنامه غربالگری سرطان روده بزرگ به افراد ۵۰ تا ۷۴ سال هر دو سال یکبار تست ایمونولوژیک مدفوع را پیشنهاد میکند که موثرترین روش کاهش مرگ و میر ناشی از این سرطان است، فارغ از بحثهای مربوط به BMMF.




