کلیه‌ها اغلب تنها به عنوان اعضایی که خون را تصفیه می‌کنند و ادرار تولید می‌کنند شناخته می‌شوند، اما در واقع این دو عضو کوچک که در پایین کمر قرار دارند، نقش بسیار مهمی در سلامت استخوان‌ها ایفا می‌کنند. دکتر جورج هارت، نفرولوژیست آمریکایی، در مصاحبه‌ای توضیح می‌دهد که کلیه‌ها نه تنها به پاکسازی بدن کمک می‌کنند بلکه مستقیماً در حفظ استحکام اسکلت بدن مؤثرند.
کلیه‌ها به عنوان تنظیم‌کننده‌های شیمیایی بدن، تعادل مواد معدنی حیاتی مانند کلسیم و فسفر را در خون حفظ می‌کنند و ویتامین D را فعال می‌سازند تا جذب کلسیم از غذاها به خوبی انجام شود. این عملکردها باعث می‌شود تراکم مواد معدنی استخوان‌ها حفظ شود و استخوان‌ها مقاوم باقی بمانند.
پیامدهای اختلال عملکرد کلیه بر استخوان‌ها
زمانی که کلیه‌ها دچار اختلال می‌شوند، به ویژه در بیماری مزمن کلیوی، توانایی فعال‌سازی ویتامین D کاهش می‌یابد و فسفر در خون تجمع پیدا می‌کند. این وضعیت باعث کاهش سطح کلسیم خون شده و ترشح هورمون پاراتیروئید افزایش می‌یابد که برای جبران کمبود کلسیم، کلسیم را از استخوان‌ها آزاد می‌کند. این فرآیند منجر به ضعیف شدن استخوان‌ها، افزایش خطر شکستگی و دردهای استخوانی می‌شود. این اختلال که به نام اختلالات معدنی و استخوانی بیماری مزمن کلیوی شناخته می‌شود، معمولاً بدون علامت پیشرفت می‌کند و می‌تواند به قلب و عروق نیز آسیب برساند.
چگونه از کلیه‌ها و استخوان‌ها محافظت کنیم؟
خوشبختانه رعایت عادات سالم که به حفظ سلامت کلیه‌ها کمک می‌کند، به تقویت استخوان‌ها نیز منجر می‌شود. دکتر هارت تأکید می‌کند که محدود کردن مصرف غذاهای فرآوری شده، گوشت‌های آماده، غذاهای صنعتی، نمک زیاد و نوشیدنی‌های شیرین بسیار مهم است. این مواد معمولاً حاوی افزودنی‌های فسفری مانند E338 تا E341، E343 و E450 تا E452 هستند که باعث افزایش فسفر خون و به هم خوردن تعادل فسفر و کلسیم می‌شوند.
او توصیه می‌کند:
- غذاهای خانگی و تازه را جایگزین غذاهای بسیار فرآوری شده کنید.
- برچسب مواد غذایی را برای شناسایی افزودنی‌های فسفری مطالعه کنید.
- نوشیدنی‌های شیرین و سودا را کاهش داده و آب بنوشید.
- بدون نظر پزشک از مکمل‌های کلسیم و ویتامین D به طور منظم استفاده نکنید، به خصوص اگر نگرانی درباره سلامت کلیه‌ها دارید.
همچنین انجام معاینات پزشکی منظم برای تشخیص زودهنگام مشکلات کلیوی بسیار حیاتی است، زیرا بیماری‌های کلیوی اغلب سال‌ها بدون علامت باقی می‌مانند. در صورت مشاهده تغییر در الگوی ادرار، تورم، خستگی شدید، دردهای ناحیه کمر یا پهلو و همچنین افزایش ناگهانی فشار خون، باید به پزشک مراجعه کرد.
