افرادی که با دیابت زندگی می‌کنند، اغلب این سوال را دارند که آیا باید مصرف پنیر را برای کنترل قند خون کنار بگذارند یا خیر؟ خبر خوب این است که پنیرها معمولاً کربوهیدرات کمی دارند و به‌طور مستقیم باعث افزایش قند خون نمی‌شوند. اما نکته مهم‌تر، به‌ویژه در شرایط قند خون بالا و خطر بیماری‌های قلبی-عروقی، میزان چربی‌های اشباع و نمک موجود در پنیر است. برخی پنیرها به‌دلیل داشتن چربی اشباع و نمک زیاد، برای افراد دیابتی کمتر مناسب هستند.
سازمان دیابت کبک که راهنمای تغذیه‌ای برای بیماران دیابتی منتشر می‌کند، تاکید دارد که پنیر می‌تواند در رژیم غذایی باقی بماند اما باید با دقت و در مقادیر کم مصرف شود. انجمن دیابت اوکیتانی نیز توصیه می‌کند مصرف پنیر روزانه نباید از ۳۰ گرم بیشتر شود. در این چارچوب، سه گروه اصلی پنیر وجود دارند که در صورت افزایش قند خون و مصرف مکرر، کمتر مناسب هستند.
مقدار استاندارد مصرف پنیر و تأثیر آن بر قند خون
یک وعده استاندارد پنیر حدود ۳۰ گرم است که این مقدار توسط برنامه ملی تغذیه و سلامت و دیابت کبک نیز توصیه شده است. داده‌های سازمان ANSES و جدول Ciqual نشان می‌دهد که پنیرهای رسیده معمولاً کمتر از ۱ گرم کربوهیدرات در هر وعده دارند و بنابراین تاثیر مستقیم قابل توجهی بر قند خون ندارند. مشکل اصلی در چربی‌های اشباع و نمک است.
انجمن دیابت آمریکا توصیه می‌کند چربی‌های اشباع موجود در محصولات لبنی پرچرب محدود شوند و به جای آن چربی‌های غیراشباع ترجیح داده شوند. انجمن قلب آمریکا نیز مصرف محصولات لبنی کم‌چرب را توصیه می‌کند. میزان نمک در پنیرها بسیار متفاوت است؛ برای مثال پنیر امانتال نمک کمتری نسبت به روکفور دارد. مصرف زیاد سدیم می‌تواند باعث افزایش فشار خون شود که در بیماران دیابتی شایع است.
همچنین باید توجه داشت که در غذاهایی مانند راکلته، عامل اصلی افزایش قند خون معمولاً نان و سیب‌زمینی است نه پنیر.
سه نوع پنیر نامناسب برای افراد دیابتی
انجمن بلژیکی Esenca به‌طور مشخص توصیه می‌کند از پنیر ماسکارپونه پرهیز شود. این پنیر بسیار خامه‌ای و چرب است و در دسرها یا سس‌ها کالری و چربی اشباع زیادی دارد. به جای آن می‌توان از پنیرهای کم‌چرب‌تر مانند اسکیر، پنیر سفید، ریکوتا یا کاتیج با کنترل مقدار مصرف استفاده کرد.
پنیرهای آبی مانند روکفور و بلو نیز به دلیل داشتن نمک زیاد و چربی قابل توجه، در گروه پنیرهای نامناسب قرار دارند. دیابت کبک این پنیرها را از گزینه‌های پرنمک می‌داند که باید محدود شوند. داده‌های Ciqual نشان می‌دهد روکفور به مراتب نمک بیشتری نسبت به امانتال دارد. بهتر است این پنیرها به مقدار کم و به صورت تکه‌های کوچک روی سالاد یا سبزیجات مصرف شوند و نه به صورت وعده ۳۰ گرمی روزانه.
دسته سوم پنیرهای فرآوری شده مانند پنیرهای ورقه‌ای یا پنیرهای قابل پخش هستند که معمولاً بسیار شور و پرچرب‌اند. دیابت کبک و Esenca این پنیرها را همراه با فتا و پارمزان در گروه پنیرهای بسیار پرنمک قرار می‌دهند. این پنیرها اغلب فرآوری شده و حاوی چربی اشباع و نمک زیاد هستند. گزینه‌های بهتر می‌تواند پنیر تازه ساده، پنیر بز نیمه‌خشک یا نسخه‌های کم‌چرب باشد، البته باید برچسب مواد را برای میزان نمک و چربی بررسی کرد.
نکات کلیدی برای انتخاب پنیر مناسب در دیابت
- مصرف روزانه حدود ۳۰ گرم پنیر را رعایت کنید که معادل اندازه یک جعبه کبریت کوچک است.
- پنیرهایی با ۲۰ درصد چربی یا کمتر را انتخاب کنید و از پنیرهای بسیار چرب مانند “تریپل کرم” پرهیز کنید.
- از پنیرهای بسیار شور مانند پنیرهای آبی، پنیرهای فرآوری شده، فتا و پارمزان کمتر استفاده کنید.
- به همراه پنیر، مراقب مواد همراه باشید؛ نان سفید، سیب‌زمینی، کراکر و کروتون‌ها بیشترین تاثیر را در افزایش قند خون دارند.
