سینوزیت، بیماری‌ای که سالانه ۱۲ میلیون نفر در فرانسه به آن مبتلا می‌شوند، اگرچه کمتر از سرماخوردگی یا آنفلوآنزا نمایان است، اما می‌تواند کیفیت زندگی را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. این بیماری می‌تواند تمام یا بخشی از سینوس‌های صورت را درگیر کند؛ از جمله سینوس‌های ماگزیلاری (واقع در فک بالا)، سینوس‌های اتموئید (روی پل بینی)، سینوس‌های فرونتال و سینوس اسفنوئید (در پایه جمجمه).
سینوزیت ممکن است یک‌طرفه یا دوطرفه باشد و علائمی مانند گرفتگی بینی، ترشحات داخل گلو یا بینی، درد هنگام فشار دادن صورت یا خم شدن به جلو، سردرد و از دست دادن حس بویایی ایجاد کند. اگر این علائم حداقل ۱۲ هفته در سال ادامه یابند، سینوزیت مزمن محسوب می‌شود.
علت‌ها و عوامل موثر در بروز سینوزیت
اغلب سینوزیت از یک رینیت مزمن (التهاب مخاط بینی) ناشی می‌شود که می‌تواند آلرژیک یا غیرآلرژیک باشد و باعث التهاب و گسترش آن به سینوس‌ها می‌شود. برخلاف تصور رایج، مشکلات آناتومیکی مانند انحراف تیغه بینی، بزرگ شدن شاخک‌های بینی، تنگی مجاری بینی یا کانال‌های تخلیه سینوس‌ها به تنهایی باعث سینوزیت نمی‌شوند بلکه بیشتر عوامل مساعدکننده هستند تا علت اصلی.
در موارد نادر، سینوزیت می‌تواند به دلیل ورود جسم خارجی به سینوس ماگزیلاری در حین درمان‌های دندانپزشکی ایجاد شود که در این صورت با جراحی و خارج کردن جسم مشکل برطرف می‌شود.
شدت بیماری و روش‌های درمان
سینوزیت معمولی، حتی اگر مکرر باشد، بیماری خطرناکی نیست و معمولاً با کورتیکواستروئیدهای موضعی به صورت استنشاق درمان می‌شود که التهاب را کنترل و علائم را کاهش می‌دهد. در صورت وجود آلرژی، پزشک ممکن است آنتی‌هیستامین نیز تجویز کند که حتی در نبود آلرژی می‌تواند به کاهش التهاب کمک کند.
برای ارزیابی اثربخشی درمان‌های طولانی‌مدت، انجام سی‌تی‌اسکن پس از چند ماه توصیه می‌شود تا بهبود سینوس‌ها و وجود یا عدم وجود ناهنجاری‌های آناتومیکی بررسی شود.
درمان عفونت‌های ثانویه و نقش جراحی
عفونت‌های ثانویه سینوزیت با شست‌وشوی بینی و مصرف آنتی‌بیوتیک‌هایی مانند آموکسی‌سیلین به مدت هشت روز درمان می‌شوند. در صورت درد شدید، ممکن است کورتیکواستروئیدهای سیستمیک کوتاه‌مدت نیز تجویز شود.
جراحی تنها در موارد نادر و به عنوان آخرین راه حل مطرح است، مثلاً زمانی که سینوزیت منجر به پولیپ بینی شده و تنفس را مختل می‌کند یا باعث خرناس می‌شود. پولیپ‌ها بیشتر در افراد مبتلا به آلرژی و آسم دیده می‌شوند اما علت دقیق آن‌ها هنوز ناشناخته است.
فرایند جراحی سینوس‌ها
جراحی معمولاً زمانی انجام می‌شود که درمان دارویی ناکام مانده، عفونت‌های مکرر سینوسی وجود دارد یا ناهنجاری‌های ساختاری در ناحیه گوش، حلق و بینی باعث تشدید سینوزیت شده‌اند. این عمل با روش‌های کم تهاجمی و از طریق آندوسکوپی بینی انجام می‌شود و ممکن است شامل گشاد کردن مجاری سینوس‌ها، تخلیه چرک یا برداشتن موانع مکانیکی مانند توده‌های قارچی باشد. گاهی اوقات جراحی تیغه بینی (سپتوپلاستی) نیز برای اصلاح انحراف انجام می‌شود.
این جراحی معمولاً به صورت سرپایی یا با بستری کوتاه مدت انجام می‌شود و خطرات آن بسیار کم است، عمدتاً به دلیل نزدیکی سینوس‌ها به چشم‌ها. پس از عمل، شست‌وشوی مکرر بینی برای پاکسازی ترشحات و جلوگیری از عفونت، استراحت و پرهیز از فعالیت‌های شدید بدنی توصیه می‌شود.
دکتر بنوا فگر، جراح گوش، حلق و بینی و رئیس سابق اتحادیه منطقه‌ای پزشکان آزاد در منطقه نوول-آکیتن، این نکات را تأکید می‌کند و می‌گوید که سینوزیت اگرچه گاهی ساده گرفته می‌شود، اما می‌تواند مشکلات جدی و ناراحتی‌های طولانی‌مدت ایجاد کند که نیازمند تشخیص دقیق و درمان مناسب است.
