مطالعه‌ای جدید از دانشگاه UCLA آمریکا نشان می‌دهد که تماس طولانی‌مدت با کلرپیریفوس، آفت‌کشی که سال‌ها در کشاورزی استفاده شده، می‌تواند خطر ابتلا به بیماری پارکینسون را بیش از دو برابر افزایش دهد. نتایج این تحقیق که در مجله Molecular Neurodegeneration منتشر شده، بر اساس تحلیل داده‌های ۸۲۹ بیمار پارکینسون و ۸۲۴ فرد سالم است.
محققان اطلاعات مربوط به محل سکونت و کار شرکت‌کنندگان را با سوابق استفاده از آفت‌کش‌ها در کالیفرنیا تطبیق دادند تا میزان مواجهه آن‌ها با کلرپیریفوس را برآورد کنند. نتایج نشان داد افرادی که سال‌ها در مناطق آلوده به این آفت‌کش زندگی کرده‌اند، بیش از ۲.۵ برابر بیشتر در معرض ابتلا به پارکینسون قرار دارند.
چگونه کلرپیریفوس به مغز آسیب می‌رساند؟
برای بررسی اثرات این آفت‌کش، آزمایش‌هایی روی موش‌ها انجام شد. حیوانات به مدت ۱۱ هفته در معرض استنشاق کلرپیریفوس قرار گرفتند. موش‌ها دچار مشکلات حرکتی، کاهش نورون‌های تولیدکننده دوپامین و التهاب مغزی شدند. همچنین تجمع غیرطبیعی پروتئینی به نام آلفا-سینوکلئین در سلول‌های عصبی مشاهده شد که با بیماری پارکینسون مرتبط است.
پارکینسون یک بیماری نورودژنراتیو است که با از بین رفتن تدریجی نورون‌های تولیدکننده دوپامین، پیام‌رسان شیمیایی کنترل‌کننده حرکت، شناخته می‌شود.
اختلال در سیستم پاکسازی سلولی
محققان با استفاده از ماهی‌های زبرا، مکانیسمی را شناسایی کردند که کلرپیریفوس عملکرد آن را مختل می‌کند: اتوفاژی، سیستم پاکسازی و بازیافت داخلی سلول‌ها که پروتئین‌های آسیب‌دیده و اجزای غیرضروری را حذف می‌کند. این آفت‌کش باعث اختلال در این فرآیند شده و موجب تجمع ضایعات سلولی و پروتئین‌های غیرطبیعی در نورون‌ها می‌شود که به تخریب آن‌ها منجر می‌گردد.
در آزمایشگاه، هنگامی که عملکرد سیستم پاکسازی بازگردانده شد یا پروتئین آلفا-سینوکلئین حذف شد، نورون‌ها کمتر آسیب‌پذیر شدند که نویدبخش راه‌های درمانی احتمالی است.
اثرات دیررس و ممنوعیت در اتحادیه اروپا
کلرپیریفوس آفت‌کشی است که دهه‌ها در کشاورزی استفاده شده اما از سال ۲۰۲۰ در اتحادیه اروپا ممنوع شده است. با این حال، در برخی کشورهای خارج از اتحادیه هنوز به کار می‌رود. اثرات تماس با این ماده ممکن است سال‌ها پس از مواجهه ظاهر شود و فرد ممکن است سال‌ها قبل در معرض آن قرار گرفته باشد.
این نتایج به معنای ابتلای قطعی همه افراد در معرض کلرپیریفوس به پارکینسون نیست، زیرا عوامل ژنتیکی و محیطی دیگر نیز در بروز بیماری نقش دارند. تحقیقات بیشتری برای تأیید نقش این آفت‌کش در انسان و تعیین میزان مواجهه خطرناک لازم است.
