هینوک یا سرو ژاپنی (Chamaecyparis obtusa) در ژاپن به عنوان درختی مهم برای تولید چوب شناخته میشود. پس از قطع درخت، ریشههای آن معمولاً استفاده چندانی ندارند و در محل باقی میمانند. پژوهشگران دانشگاه کیوشو به دلیل وجود ترکیبات معطر در ریشههای این درخت، به استخراج روغن اسانسی از آن پرداختند. پیش از این، مطالعاتی روی برگها و شاخههای هینوک انجام شده بود، اما این بار هدف بررسی کاربردهای جدید ریشهها و تأثیر روغن استخراج شده از آن بر کیفیت خواب بود.
روش مطالعه و نحوه استفاده از روغن
این مطالعه بر روی 12 زن ژاپنی بین 35 تا 60 سال انجام شد و برای حفظ شرایط واقعی زندگی، آزمایش در اتاق خواب خود شرکتکنندگان صورت گرفت، نه در آزمایشگاه. هر شب قبل از خواب، شرکتکنندگان سه قطره از روغن اسانسی ریشه هینوک را در یک لیوان کاغذی میریختند و به مدت 10 ثانیه بوی آن را استنشاق میکردند. سپس لیوان را در فاصله حدود 30 سانتیمتری بینی خود قرار میدادند و این کار به مدت دو هفته ادامه داشت. پس از آن، به مدت 15 روز از روغنی بدون بو به عنوان کنترل استفاده کردند.
نتایج مطالعه: کاهش بیداریهای شبانه و بهبود کیفیت خواب
برای ارزیابی خواب، شرکتکنندگان از یک هدبند ثبت فعالیت مغزی و ساعت هوشمند استفاده کردند و هر صبح پرسشنامهای درباره کیفیت خواب و احساس خود پس از بیداری پر میکردند. پس از 13 روز استفاده از روغن اسانسی ریشه هینوک، زنان گزارش دادند که هنگام بیدار شدن کمتر احساس خوابآلودگی دارند و بهتر از خستگی شب قبل بازیابی شدهاند. دادههای ساعت هوشمند نیز نشان داد که تعداد بیداریهای شبانه کاهش یافته است.
علاوه بر این، ثبت فعالیت مغزی (EEG) پس از هفت روز استفاده از روغن، افزایش فعالیت امواج آهسته در زمان به خواب رفتن را نشان داد که نشاندهنده ورود به خواب عمیقتر است. پژوهشگران این تغییر را نشانهای از بهبود کیفیت خواب و استراحت بهتر میدانند.
نتیجهگیری و محدودیتهای مطالعه
پروفسور کونیوشی شیمیزو، نویسنده اصلی مطالعه، تاکید میکند که استفاده مکرر از روغن اسانسی ریشه هینوک در خانه میتواند به تسهیل به خواب رفتن، کاهش بیداریهای شبانه و احساس شادابی پس از بیداری کمک کند. با این حال، این مطالعه محدودیت مهمی دارد؛ تنها 12 زن در آن شرکت کردند و پژوهشگران اذعان دارند که برای تعیین بهترین محصولات، دوز مناسب و تکرارپذیری نتایج، تحقیقات بیشتری لازم است.
اگرچه هنوز نمیتوان این روغن را به عنوان درمان قطعی مشکلات خواب معرفی کرد، اما این مطالعه نشان داد که امکان بررسی اثر ترکیبات معطر در شرایط واقعی زندگی و محیط خانگی وجود دارد. این روش میتواند در آینده برای بررسی سایر مواد معطر و تأثیر آنها بر خواب به کار گرفته شود.




