نوشابههای لایت یا بدون قند به دلیل وعده کاهش کالری و عدم وجود شکر، اغلب به عنوان گزینهای سالمتر شناخته میشوند. اما این تصور تا چه حد درست است؟ متخصصان هشدار میدهند که این نوشابهها ممکن است سلامت بدن را در بلندمدت به خطر بیندازند.
دکتر دون توشارا گالباداج، استاد علوم سلامت در دانشگاه تگزاس، میگوید: «بسیاری از نوشیدنیهایی که به عنوان کمکالری یا سالم معرفی میشوند، میتوانند حاوی موادی باشند که به مرور زمان برای بدن مضر هستند.» اگرچه نوشابههای لایت فاقد قندند، اما این بدان معنا نیست که بیخطر باشند.
مطالعهای که در سال ۲۰۲۰ در مجله Nutrients منتشر شد، ارتباط بین مصرف منظم نوشابههای گازدار و افزایش خطر شکستگی استخوانها را نشان داد. دکتر راج داسگوپتا، پزشک عمومی، توضیح میدهد که این نوشابهها معمولاً حاوی اسید فسفریک هستند که جذب کلسیم را در بدن دشوار میکند و حتی ممکن است کلسیم را از استخوانها استخراج کند. این فرآیند به مرور زمان ساختار استخوان را ضعیف میکند، به ویژه اگر نوشیدن این نوشابهها جایگزین مصرف آب معدنی یا شیر غنی از کلسیم شود.
علاوه بر این، کافئین موجود در برخی نوشابههای بدون قند به عنوان یک دیورتیک عمل میکند و باعث افزایش دفع کلسیم از طریق ادرار میشود. داسگوپتا میگوید: «کافئین باعث افزایش تولید ادرار میشود که میتواند منجر به از دست رفتن جزئی کلسیم شود. اگر مصرف مکرر باشد و میزان کلسیم دریافتی کم باشد، این اثر تشدید میشود.»
متخصصان تأکید میکنند که مشکل اصلی در عدم تعادل بین فسفات و کلسیم است. بار بالای فسفات میتواند با کلسیم در دستگاه گوارش ترکیب شده و جذب آن را محدود کند. اگر بدن نتواند کلسیم کافی جذب کند، از ذخایر استخوانی خود استفاده میکند که این امر به کاهش تراکم استخوان منجر میشود. این وضعیت به ویژه در زنان یائسه و افرادی که مشکلات هورمونی مانند هیپوپاراتیروئیدیسم دارند، نگرانکنندهتر است.
علاوه بر این، نوشابههای گازدار، از جمله نوع لایت، اغلب با چاقی و التهاب مرتبط هستند که میتواند توانایی بدن در فعالسازی ویتامین D در کبد و کلیهها را مختل کند. فعال شدن ویتامین D برای جذب صحیح کلسیم ضروری است.
در نهایت، این نوشابهها معمولاً جایگزین نوشیدنیهای مفیدتری مانند شیر یا آب میشوند. دکتر داسگوپتا میگوید: «افرادی که زیاد نوشابه لایت مینوشند، معمولاً کمتر شیر یا آب مصرف میکنند و در نتیجه کلسیم کمتری دریافت میکنند و از نوشیدنیهایی که به حفظ تعادل مواد معدنی کمک میکنند، محروم میمانند. این موضوع میتواند در بلندمدت باعث کاهش سطح کلسیم و تضعیف استخوانها شود.»




