با افزایش سن، الگوها و نیازهای خواب تغییر میکند. برخی افراد در شب خواب مناسبی ندارند، بارها از خواب بیدار میشوند یا دچار اختلالات خواب میشوند که باعث خستگی شدید در طول روز میشود. در این شرایط، یک چرت کوتاه برای جبران خواب شبانه ناکافی مفید به نظر میرسد. اما در افراد مسن، زمان و مدت خواب روزانه میتواند نشاندهنده وضعیت سلامت آنها باشد.
احساس نیاز به خوابیدن در ساعات صبح، به ویژه پس از 60 سالگی، ممکن است نشانهای از مشکلات سلامت زمینهای مانند بیماریهای مزمن، بیماریهای قلبی عروقی یا تغییرات عصبی باشد. مطالعهای جدید در مرکز پزشکی ماس جنرال بریگهام در آمریکا نشان داده است که افرادی که در صبح چرت میزنند، نسبت به کسانی که چرت خود را اوایل بعدازظهر میزنند، 30 درصد خطر مرگ بالاتری دارند.
جزئیات مطالعه و روش تحقیق
این تحقیق که نزدیک به 19 سال طول کشید، شامل 1338 فرد بالای 56 سال بود. شرکتکنندگان در این مطالعه تا 19 سال تحت نظر قرار گرفتند. برای بررسی عادات خواب آنها، از آنها خواسته شد تا به مدت حدود 10 روز دستگاهی را روی مچ دست خود بپوشند که دورههای استراحت و فعالیتشان را ثبت میکرد. این روش امکان اندازهگیری دقیقتر چرتهای روزانه را فراهم کرد.
محققان به مدت، تعداد، نظم و به ویژه زمان چرتها توجه کردند. نتایج نشان داد که برخی عادات چرت زدن با افزایش خطر مرگ در طول دوره پیگیری مرتبط است.
یافتههای کلیدی مطالعه
اولین یافته این بود که هرچه مدت چرت روزانه طولانیتر باشد، خطر مرگ افزایش مییابد؛ به طوری که هر ساعت اضافه چرت، 13 درصد به خطر مرگ میافزاید. همچنین هر چرت اضافی در روز 7 درصد خطر مرگ را بالا میبرد.
اما مهمترین نکته زمان چرت زدن بود؛ افرادی که معمولاً صبحها چرت میزدند، 30 درصد بیشتر از کسانی که اوایل بعدازظهر چرت میزدند در معرض خطر مرگ قرار داشتند. این بدان معناست که نیاز مکرر به خوابیدن در صبح در افراد مسن میتواند نشانهای از ضعف یا بیماری باشد که نباید نادیده گرفته شود.
آیا پس از 60 سال باید چرت زدن را کنار گذاشت؟
چرت زدن پس از ناهار برای بازیابی انرژی و افزایش هوشیاری مفید است و نباید از آن احساس گناه کرد. اما نکته مهم توجه به افزایش نیاز به خواب طولانیتر یا مکرر در طول روز، به ویژه در ساعات صبح است. یک چرت طولانیتر از حد معمول به تنهایی نگرانکننده نیست، اما اگر به طور مکرر صبحها احساس نیاز به خوابیدن دارید یا خستگی روزانه غیرمعمولی دارید، بهتر است با پزشک مشورت کنید. پزشک میتواند علل احتمالی مانند اختلالات خواب یا مشکلات سلامت دیگر را بررسی کند.




