قهوه صبحگاهی برای بسیاری به یک عادت ضروری تبدیل شده است، اما دکتر کارلوس جارامیلو، پزشک کلمبیایی و متخصص بیوشیمی و فیزیولوژی بالینی دانشگاه هاروارد، هشدار می‌دهد که مصرف قهوه در برخی شرایط می‌تواند به جای کمک، به بدن آسیب برساند.
کافئین یک محرک قوی است که می‌تواند ما را بیدار کند، اما در شرایطی که بدن در حالت استرس یا فشار قرار دارد، این تحریک می‌تواند وضعیت را بدتر کند. دکتر جارامیلو در یک کنفرانس درباره مدیریت استرس توضیح داد که کافئین باعث ایجاد یک پاسخ موقتی استرس در بدن می‌شود. اگر فرد در حالت آرامش باشد، این تحریک کوتاه‌مدت می‌تواند مفید باشد و بدن به حالت طبیعی بازمی‌گردد، اما در فردی که تحت فشار است، ممکن است باعث بروز علائمی مانند تپش قلب، اضطراب و عصبانیت شود که شبیه به حمله اضطرابی است.
تاثیر کافئین بر سیستم عصبی
کافئین با مسدود کردن آدنوزین، مولکولی که معمولاً باعث آرامش و خواب‌آلودگی می‌شود، مغز را در حالت هوشیاری نگه می‌دارد. این امر باعث افزایش ترشح آدرنالین و آماده‌سازی بدن برای واکنش «مبارزه یا فرار» می‌شود. در نتیجه، ضربان قلب افزایش یافته، فشار خون کمی بالا می‌رود و تنفس سریع‌تر می‌شود که همه این‌ها می‌تواند حس اضطراب را تشدید کند.
مطالعات نشان می‌دهد که مصرف کمتر از 400 میلی‌گرم کافئین در روز (معادل حدود 4 فنجان قهوه) برای افراد سالم معمولاً مشکلی ایجاد نمی‌کند، اما مصرف بیش از 600 میلی‌گرم (حدود 6 تا 8 فنجان) می‌تواند باعث اختلالات خواب، بی‌قراری و تپش قلب شود.
کافئین حدود چهار ساعت در بدن باقی می‌ماند، بنابراین نوشیدن قهوه در ساعات پایانی روز می‌تواند خواب را مختل کند. به همین دلیل توصیه می‌شود افراد با خواب حساس، پس از ساعت 15 تا 16 از مصرف قهوه خودداری کنند.
چه زمانی قهوه را کنار بگذاریم؟
دکتر جارامیلو تأکید می‌کند که در شرایط استرس شدید، اضطراب یا فشارهای کاری و خانوادگی، مصرف قهوه می‌تواند وضعیت را بدتر کند. در این مواقع، هر فنجان قهوه باعث افزایش تحریک سیستم عصبی می‌شود و علائمی مانند تپش قلب، لرزش دست‌ها و تنگی نفس را تشدید می‌کند که ممکن است با حمله پانیک اشتباه گرفته شود.
او توصیه می‌کند در روزهای پرتنش، یا قهوه ننوشید یا میزان مصرف خود را به طور قابل توجهی کاهش دهید.
تأثیر قهوه بر خواب، قلب و داروها
تأثیر قهوه بر خواب محدود به افراد پرمصرف نیست. حتی یک اسپرسوی عصرگاهی می‌تواند باعث تأخیر در به خواب رفتن شود، به ویژه در کسانی که دچار بی‌خوابی یا اضطراب هستند.
افرادی که دچار آریتمی قلبی یا فشار خون کنترل نشده هستند نیز باید مصرف محرک‌ها مانند قهوه را محدود کنند، هرچند مصرف 3 تا 4 فنجان در روز معمولاً با فشار خون کنترل شده سازگار است.
برخی علائم روزانه می‌توانند نشان دهند که قهوه برای شما مضر است، از جمله تپش قلب یا لرزش دست‌ها پس از نوشیدن قهوه، مشکل در خوابیدن در شب‌هایی که قهوه مصرف می‌کنید و افزایش اضطراب یا عصبانیت بلافاصله پس از نوشیدن قهوه. در صورت مشاهده این علائم، کاهش مصرف قهوه ضروری است.
