فشار خون بالا معمولاً بدون علامت است اما یکی از عوامل اصلی خطر بروز سکته قلبی و مغزی به شمار میرود. در آلمان، بین ۲۰ تا ۳۰ میلیون نفر با این بیماری زندگی میکنند. سه متخصص برجسته قلب درباره روشهای خود برای کنترل فشار خون در زندگی روزمره صحبت کردهاند. نکته قابل توجه در گفتههای آنها، نه رعایت کامل قوانین، بلکه انجام مجموعهای از اقدامات کوچک و واقعبینانه است که در نهایت تأثیر قابل توجهی بر سلامت قلبی عروقی دارد.
فشار خون بالا؛ بیماری خاموش با خطرات واقعی
متیاتیس یونگه، مدیر کلینیک قلب در بیمارستان اوسن-میت، میگوید: «مشکل اصلی این است که فشار خون بالا را در ابتدا حس نمیکنیم.» او خود مبتلا به فشار خون است و به دلیل سابقه خانوادگی، فشار خونش را به صورت دورهای و با اندازهگیری ۲۴ ساعته کنترل میکند. برای او مهم است که این بیماری را جدی بگیرد تا از بروز عوارضی مانند سکته مغزی یا نارسایی قلبی جلوگیری کند.
فشار خون بالا به معنای افزایش مداوم فشار خون در رگها است که تحت تأثیر عوامل ژنتیکی، سن، جنسیت و سبک زندگی مانند تغذیه، کمتحرکی، مصرف دخانیات، استرس مزمن و کمبود خواب ایجاد میشود.
فعالیت بدنی و خواب کافی؛ روتینهای متخصصان قلب
برای گنجاندن فعالیت بدنی در زندگی بدون اضافه کردن ورزش رسمی، متیاتیس یونگه تا حد امکان با دوچرخه به محل کار میرود و از پلهها به جای آسانسور استفاده میکند. اولف لندمسر، مدیر کلینیک قلب در برلین، در روزهای تعطیل و یک تا دو بار در هفته صبح زود میدود تا روز خود را با ذهنی روشن آغاز کند.
با این حال، استرس مزمن و کمبود خواب همچنان بزرگترین چالشهای آنها هستند. یونگه که پدر سه فرزند کوچک است، بین مسئولیتهای بیمارستان، خانواده و کارهای خانه در تعادل است و یاد گرفته است که گاهی کارهای خانه را کنار بگذارد و وقت بیشتری برای آرامش با خانواده اختصاص دهد. رناته اوبروفر-فریتز، استاد قلب کودکان در مونیخ، تأکید میکند که خواب کافی برای او بسیار اهمیت دارد و بدون آن نمیتواند عملکرد مناسبی داشته باشد.
تغذیه و عادات غذایی؛ تنظیم زندگی با فشار خون بالا
تغذیه نقش کلیدی در کنترل فشار خون دارد. اولف لندمسر در خانه رژیم غذایی مدیترانهای را دنبال میکند که شامل میوهها و سبزیجات فراوان، روغن زیتون و وعدههای متعادل است. در سفرها و کنفرانسها که انتخاب غذا محدود است، سعی میکند سالمترین گزینه موجود را انتخاب کند. هدف او رسیدن به بهترین تعادل ممکن است، نه کمال مطلق.
متیاتیس یونگه نیز روی وزن و عادات غذایی خود کار میکند، به ویژه در محیط بیمارستان که همیشه خوراکی در دسترس است. او میگوید: «اکنون فقط سه وعده اصلی غذا میخورم و از خوردن میانوعدهها خودداری میکنم.» همچنین مصرف شیرینبی (گیاه شیرینبی) را محدود کرده چون این ماده میتواند فشار خون را افزایش دهد. متخصصان قلب هشدار میدهند که این ماده در برخی چایها و نوشیدنیها نیز وجود دارد و افراد مبتلا به فشار خون بالا یا تحت درمان باید مراقب باشند.
رناته اوبروفر-فریتز به اهمیت پیشگیری از کودکی باور دارد. او با فرزندانش روی تحرک زیاد، وعدههای غذایی خانگی و خواب کافی تمرکز کرده تا عادتهای سالم از همان ابتدا شکل بگیرد. او میگوید: «آنچه کودک یاد نگیرد، بزرگتر که شود هرگز یاد نمیگیرد.» به همین دلیل، پیشگیری از فشار خون بالا باید از کودکی با تکرار این رفتارهای ساده آغاز شود.




