تن ماهی کنسروی یکی از پرمصرف‌ترین مواد غذایی در آشپزخانه‌های فرانسوی است که به دلیل سهولت استفاده و تصور عمومی از سالم بودن، جایگاه ویژه‌ای یافته است. با این حال، هشدارهای سازمان‌های محیط زیستی مانند بلوم و فودواچ درباره وجود مقادیر قابل توجهی از جیوه در این محصول، نگرانی‌هایی را درباره میزان مصرف ایمن آن ایجاد کرده است.
بر اساس توصیه‌های آژانس ملی ایمنی غذایی، محیط زیست و کار فرانسه (Anses)، برای یک بزرگسال سالم، مصرف هفتگی تن ماهی، چه تازه و چه کنسروی، باید محدود به یک وعده معادل حدود ۱۵۰ گرم (معادل یک قوطی بزرگ آبکش شده) باشد. مصرف بیشتر از این مقدار، به ویژه دو تا سه قوطی بزرگ در هفته، می‌تواند میزان مواجهه با متیل‌جیوه را به سطحی برساند که برای سلامت خطرناک است. گروه‌های خاصی از جمعیت باید حتی مراقب‌تر باشند.
محدودیت‌های مصرف تن ماهی و توصیه‌های ملی
توصیه‌های کلی مصرف ماهی در فرانسه شامل دو وعده در هفته است که حداقل یکی از آن‌ها باید ماهی چرب باشد و تنوع گونه‌ها و منشاء ماهی‌ها رعایت شود. Anses هشدار می‌دهد که مصرف بیش از یک وعده در هفته از ماهیان شکارچی مانند تن می‌تواند منجر به عبور از حد مجاز هفتگی متیل‌جیوه شود. بنابراین، یک وعده تن ماهی تازه یا کنسروی به عنوان یکی از دو وعده ماهی در هفته محسوب می‌شود.
به طور عملی، یک قوطی بزرگ تن ماهی طبیعی یا در روغن به اندازه کافی برای پوشش این سهمیه برای یک فرد بالغ متوسط است. وزن این وعده معمولاً بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ گرم است، اگرچه برخی قوطی‌های کوچکتر ممکن است فقط ۸۰ گرم داشته باشند و برخی بزرگ‌تر تا ۱۴۰ گرم.
مصرف مکرر دو یا سه قوطی بزرگ در هفته، به خصوص اگر ماهی‌هایی مانند دوراده، بار یا لوت نیز در رژیم غذایی باشند، احتمال عبور از حد مجاز سموم را به شدت افزایش می‌دهد.
چرا تن ماهی تحت نظر است؟
جیوه موجود در آب‌های دریا که ناشی از فعالیت‌های انسانی است، به متیل‌جیوه تبدیل می‌شود؛ ماده‌ای بسیار سمی برای سیستم عصبی که در بافت‌های ماهی‌ها تجمع می‌یابد. هرچه ماهی بزرگ‌تر و شکارچی‌تر باشد، میزان این ماده در آن بیشتر است. تن ماهی، دوراده، بار و لوت نمونه‌هایی از این گونه‌ها هستند که ممکن است همراه با مواد سمی دیگری مانند PCB و دیوکسین‌ها نیز آلوده باشند.
سازمان ایمنی غذایی اروپا (EFSA) میزان مجاز هفتگی متیل‌جیوه را ۱.۳ میکروگرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن تعیین کرده است. قوانین اتحادیه اروپا اجازه می‌دهد تا ۱ میلی‌گرم جیوه در هر کیلوگرم گوشت تن ماهی وجود داشته باشد، در حالی که برای ماهی‌های کوچکتر مانند ساردین یا ماکرل این حد ۰.۳ میلی‌گرم است. Anses اشاره می‌کند که با توجه به مصرف بالای تن ماهی، جمعیت فرانسه از جمله پرمواجه‌ترین‌ها در اروپا به شمار می‌رود.
گروه‌های حساس و توصیه‌های ویژه
برای زنان باردار یا شیرده، تن ماهی در دسته ماهی‌های مصرفی محدود قرار می‌گیرد. توصیه‌ها بر محدود کردن مصرف کل ماهی‌های شکارچی، از جمله تن، به حدود ۱۵۰ گرم در هفته تاکید دارند. برای کودکان زیر سه سال، میزان ایمن مصرف تن ماهی حدود ۶۰ گرم در هفته است که به عنوان یک حد محافظتی در نظر گرفته می‌شود و ترجیح داده می‌شود ماهی‌های با میزان آلودگی کمتر مصرف کنند.
افرادی که به طور منظم دو تا سه قوطی تن ماهی در هفته مصرف می‌کنند، به ویژه اگر ماهی‌های دیگری مانند بار، دوراده یا لوت نیز در رژیم غذایی‌شان باشد، باید مراقب افزایش مواجهه با متیل‌جیوه باشند. توصیه می‌شود تن ماهی تنها به عنوان یک وعده ماهی شکارچی در هفته مصرف شود و وعده دوم به ماهی‌های کم‌آلودگی مانند ساردین، ماکرل، هارینگ یا کالین اختصاص یابد.
در صورت مصرف بسیار منظم تن ماهی، مشورت با پزشک یا ماما برای تنظیم عادات غذایی توصیه می‌شود.
