نگه داشتن قوطی تن ماهی باز شده با درب نیمه‌بسته روی قفسه یخچال، کاری رایج در بسیاری از آشپزخانه‌هاست، اما این عادت می‌تواند خطرناک باشد. وزارت کشاورزی فرانسه هشدار می‌دهد که این روش نگهداری، سلامت غذا را به خطر می‌اندازد و باید هرچه سریع‌تر تغییر کند.
مسئله اصلی ماهی تن نیست، بلکه قوطی فلزی است که پس از باز شدن دیگر خاصیت محافظتی خود را از دست می‌دهد. طبق راهنمای مصرف‌کنندگان وزارت کشاورزی فرانسه، پس از باز شدن کنسرو، محتویات آن باید یا بلافاصله مصرف شود یا در ظرفی مناسب با کیفیت تماس غذایی منتقل شده، در یخچال قرار گیرد و ظرف 24 تا 48 ساعت خورده شود. برای محصولات دریایی مانند تن ماهی، بهتر است این زمان در حداقل یعنی 24 ساعت رعایت شود.
توصیه‌های وزارت کشاورزی برای نگهداری تن ماهی باز شده
اسناد رسمی وزارت کشاورزی تاکید می‌کنند که پس از باز شدن قوطی، محتویات باید به ظرفی تمیز و قابل بسته شدن از جنس شیشه یا پلاستیک با کیفیت تماس غذایی منتقل شود و سپس در یخچال نگهداری شود. غذاهای بسیار فسادپذیر باید ظرف 24 تا 48 ساعت مصرف شوند. تن ماهی کنسرو شده باز شده جزو این دسته است و باید سریع مصرف شود.
وزارت کشاورزی آمریکا نیز توصیه می‌کند از ظروف شیشه‌ای یا پلاستیکی با کیفیت تماس غذایی استفاده شود و باقی‌مانده‌ها در یخچال نگهداری و ظرف 3 تا 4 روز مصرف شوند. البته این توصیه بیشتر به حفظ کیفیت و طعم مربوط است، در حالی که دستورالعمل فرانسه محدودیت سخت‌گیرانه‌تری برای مصرف سریع‌تر دارد.
چرا قوطی فلزی باز شده نباید در یخچال بماند؟
پس از باز شدن، داخل قوطی در معرض اکسیژن قرار می‌گیرد که باعث واکنش‌های خوردگی روی دیواره فلزی می‌شود. پژوهش‌های سال 2019 نشان داده‌اند که تماس طولانی مدت با اکسیژن پس از باز شدن، موجب آزاد شدن فلزاتی مانند آهن و روی از بسته‌بندی به داخل غذا می‌شود. این موضوع می‌تواند باعث طعم فلزی ناخوشایند و کاهش کیفیت غذا شود.
خود تن ماهی همچنان قابل خوردن است، اما قوطی فلزی دیگر ایمنی و کیفیت لازم را ندارد. قوطی باز شده هوا و بوهای یخچال را جذب می‌کند، باعث خشک شدن محتویات می‌شود و خطر آلودگی متقاطع را افزایش می‌دهد، به خصوص برای غذایی مانند ماهی که بوی قوی دارد. همچنین، اگر تن ماهی با سس گوجه‌فرنگی اسیدی همراه باشد، خوردگی قوطی تشدید شده و طعم نامطلوب بیشتر می‌شود.
از نظر مواد شیمیایی، مطالعه‌ای در سال 2020 نشان داد که کنسروها منبع رایجی از بیسفنول A (BPA) هستند، هرچند فرانسه از سال 2015 استفاده از BPA در بسته‌بندی‌های تماس با مواد غذایی را ممنوع کرده است.
روش صحیح نگهداری تن ماهی باز شده و اقدامات لازم
برای نگهداری صحیح تن ماهی باز شده، باید بلافاصله پس از باز کردن قوطی، تن را در صورت نیاز آبکشی کرده و در ظرفی دربسته از جنس شیشه یا پلاستیک با کیفیت تماس غذایی بریزید. سپس تاریخ را روی ظرف بنویسید و سریع در یخچال با دمای حداکثر 4 درجه سانتی‌گراد قرار دهید. مصرف باید ظرف 24 تا 48 ساعت انجام شود و برای ماهی بهتر است به سمت 24 ساعت نزدیک‌تر باشد.
اگر قوطی باز شده را با درب نیمه بسته در یخچال گذاشته‌اید، ابتدا مدت زمان نگهداری را بررسی کنید. اگر بیش از 48 ساعت گذشته یا بو و ظاهر تغییر کرده، بهتر است تن ماهی را دور بریزید. در صورت شک، به خاطر سلامت خودتان آن را دور بیندازید.
برای نگهداری طولانی‌تر، می‌توان تن ماهی را پس از انتقال به ظرف مناسب، در فریزر قرار داد.
کمیسیون اروپا نیز در دسامبر 2024 با ممنوعیت BPA در مواد تماس با غذا، بر اهمیت کاهش مواجهه با این ماده شیمیایی تاکید کرده و رعایت نکات بهداشتی روزمره را توصیه می‌کند.
