استفاده از منیزیم برای مقابله با خستگی به سرعت در داروخانه‌ها و فروشگاه‌های آنلاین به یک واکنش خودکار تبدیل شده است. این ماده معدنی که نقش کلیدی در عملکرد عضلات، سیستم عصبی و تولید انرژی سلولی دارد، گاهی به عنوان یک ضدخستگی طبیعی معرفی می‌شود. اما آیا این محبوبیت فراتر از یک مد گذرا است؟
دکتر لوران شوالیه، متخصص تغذیه و نویسنده کتاب «قدرت شگفت‌انگیز میتوکندری‌های شما»، توضیح می‌دهد: «منیزیم برای تولید ATP، سوخت سلول‌های ما، ضروری است.» جالب است بدانید که حدود ۷۰ درصد جمعیت فرانسه دریافت کافی منیزیم ندارند.
در سال ۲۰۱۰، سازمان ایمنی غذایی اروپا تأیید کرد که دریافت کافی منیزیم می‌تواند خستگی و ضعف را کاهش دهد و طبق مقررات اتحادیه اروپا، برچسب «منیزیم به کاهش خستگی کمک می‌کند» مجاز است. با این حال، این به معنای درمان همه انواع خستگی با منیزیم نیست.
نقش منیزیم در انرژی بدن و شواهد علمی
منیزیم در بدن به عملکرد عضلات، انتقال پیام‌های عصبی و تولید ATP که واحد انرژی سلولی است، کمک می‌کند. کمبود این ماده ممکن است باعث خستگی بی‌دلیل، پرش پلک، تحریک‌پذیری یا اضطراب شود. این علائم در صورتی که رژیم غذایی کمبود حبوبات، غلات کامل، سبزیجات سبز، مغزها، غذاهای دریایی یا موز داشته باشد، احتمال کمبود منیزیم افزایش می‌یابد.
با این حال، خستگی می‌تواند ناشی از عوامل متعددی مانند کمبود خواب، عفونت، کم‌خونی، بیماری‌های مزمن یا افسردگی باشد. اگرچه ارتباط بین دریافت منیزیم و کاهش خستگی اثبات شده، اما منیزیم نمی‌تواند این دلایل را درمان کند. بنابراین، مکمل منیزیم زمانی مفید است که کمبود واقعی وجود داشته باشد و کمتر زمانی که خستگی ناشی از مشکل دیگری است.
چه زمانی مصرف منیزیم برای خستگی مناسب است؟
پیش از مصرف مکمل‌ها، پزشکان توصیه می‌کنند ابتدا به تغذیه توجه شود: مصرف حبوبات حداقل دو بار در هفته، غلات کامل مانند برنج یا پاستا، کینوا، اسفناج، چغندر، گردو، فندق، بادام و صدف‌های دریایی. برخی آب‌های معدنی مانند روزانا، هپار، کانترکس یا کورمایور نیز منابع طبیعی منیزیم هستند.
شکلات تلخ می‌تواند مفید باشد اما نباید بیش از دو تکه در روز مصرف شود چون حاوی شکر و ممکن است فلز سمی کادمیوم داشته باشد. همچنین کاهش مصرف قهوه، چای و الکل که جذب منیزیم را کاهش می‌دهند و کنترل استرس که دفع منیزیم را افزایش می‌دهد، اهمیت دارد.
اگر خستگی بدون علائم نگران‌کننده ادامه داشت، می‌توان یک دوره کوتاه مصرف روزانه حدود ۳۰۰ میلی‌گرم منیزیم به مدت یک تا سه ماه را مد نظر قرار داد. فرم‌های بیس‌گلیسینات و گلیسروفوسفات منیزیم بهتر تحمل می‌شوند و کمتر باعث اسهال می‌گردند. در دوزهای توصیه شده، مصرف منیزیم بی‌خطر است اما باید در صورت مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها یا بیس‌فسفونات‌ها با احتیاط و تحت نظر پزشک انجام شود. همچنین مصرف منیزیم در افراد با نارسایی کلیوی ممنوع است.
آیا مصرف منیزیم تنها یک مد گذراست؟
هر سال با شروع فصل بازگشایی مدارس و افزایش خستگی، فروش منیزیم افزایش می‌یابد. تبلیغات با تأکید بر خاصیت کاهش خستگی منیزیم، این تصور را ایجاد می‌کند که مصرف آن ضروری است. اما واقعیت این است که این مکمل زمانی مؤثر است که بخشی از یک رویکرد کلی شامل تغذیه بهتر، مدیریت استرس و بررسی پزشکی باشد.
برای اتخاذ تصمیمی منطقی درباره مصرف منیزیم، سه پرسش کلیدی مطرح است: آیا رژیم غذایی من حاوی حبوبات، غلات کامل، سبزیجات و مغزها به اندازه کافی است؟ آیا خستگی من با علائم کمبود منیزیم همراه است و علائم هشداردهنده دیگری ندارد؟ آیا با پزشک یا داروساز درباره نداشتن نارسایی کلیوی یا تداخل دارویی مشورت کرده‌ام؟
