دکتر مارتین هاله، متخصص قلب و ورزش، در مصاحبه‌ای با روزنامه برلینی تگس‌اشپیگل، ضمن انجام دوچرخه‌سواری ثابت، بر اهمیت تحرک روزانه برای حفظ سلامت قلب تأکید کرد. او معتقد است که برای محافظت از قلب باید بیشتر حرکت کرد، بهتر غذا خورد و از مصرف دخانیات پرهیز کرد.
بیماری‌های قلبی-عروقی در آلمان مسئول حدود یک سوم مرگ‌ها هستند و این وضعیت در بسیاری از کشورهای اروپایی مشابه است. طبق نظر این متخصص و انجمن قلب آمریکا، بیش از نیمی از سکته‌های قلبی و مغزی قابل پیشگیری هستند اگر عوامل کلیدی مانند فشار خون، کلسترول LDL، دیابت نوع ۲، اضافه وزن، مصرف دخانیات و کم‌تحرکی کنترل شوند.
چگونه سکته قلبی رخ می‌دهد؟
سکته قلبی معمولاً زمانی اتفاق می‌افتد که پلاک‌های آترواسکلروزیس که در دیواره داخلی شریان‌های کرونری تجمع یافته‌اند، پاره شده و باعث انسداد ناگهانی رگ می‌شوند. مصرف دخانیات، کلسترول LDL بالا، دیابت نوع ۲ و چربی‌های احشایی باعث آسیب به دیواره رگ‌ها و افزایش این پلاک‌ها می‌شوند.
انجمن قلب آمریکا این عوامل را به عنوان اهرم‌هایی معرفی می‌کند که هر فرد می‌تواند با تغییر سبک زندگی و در صورت نیاز با درمان‌های پزشکی، آنها را کنترل کند. دکتر هاله یادآور می‌شود که بیش از نیمی از سکته‌های قلبی و مغزی با کنترل بهتر این عوامل قابل پیشگیری است.
فشار خون طبیعی حدود 120 میلی‌متر جیوه برای فشار سیستولیک است؛ اما از 135 میلی‌متر جیوه به بالا، اثرات مخرب آغاز می‌شود و فشار خون بالاتر از 140 میلی‌متر جیوه شایع است. پس از 55 سالگی، روند تخریب رگ‌ها سرعت می‌گیرد اما تغییر سبک زندگی در این سن هنوز می‌تواند روند را به طور قابل توجهی کند کند.
تحرک بیشتر و بهتر؛ توصیه‌های دکتر قلب
تحرک منظم نقش مهمی در سلامت قلب دارد. دکتر هاله خود روزانه با دوچرخه به کلینیک می‌رود و از دوچرخه ثابت در خانه استفاده می‌کند تا نشان دهد که ورزش مؤثر می‌تواند به راحتی در برنامه روزانه جای بگیرد.
هدف معقول، انجام حدود 5 جلسه 30 دقیقه‌ای فعالیت متوسط در هفته یا حدود 8000 قدم در روز است. حتی 10 دقیقه فعالیت شدید که باعث تنگی نفس و تعریق خفیف شود، بخش قابل توجهی از فواید قلبی را به همراه دارد. پیاده‌روی به ویژه زمانی که ضربان قلب را بالا ببرد، مانند دارویی مؤثر است. به عنوان مثال، پیاده‌روی با سگ و تغییر سرعت حرکت به جای ایستادن طولانی با تلفن همراه، می‌تواند فشار خون را به طور متوسط 5 تا 10 میلی‌متر جیوه کاهش دهد.
هر دوره طولانی نشستن باید با چند دقیقه ایستادن، راه رفتن، بالا رفتن از پله یا انجام کارهای کوتاه پیاده‌روی قطع شود.
تغذیه سالم و کاهش چربی شکمی برای محافظت طولانی‌مدت قلب
رژیم غذایی مستقیماً بر فشار خون، کلسترول LDL و خطر دیابت نوع ۲ تأثیر می‌گذارد. کاهش مصرف نمک به حدود 5 تا 6 گرم در روز (کمتر از یک قاشق چای‌خوری سر صاف) می‌تواند فشار خون را حدود 5 میلی‌متر جیوه کاهش دهد.
رژیم غذایی سالم شامل افزایش مصرف سبزیجات، میوه‌ها، حبوبات، غلات کامل و روغن زیتون و کاهش مصرف محصولات فرآوری شده است که می‌تواند فشار خون را تا 11 میلی‌متر جیوه پایین بیاورد. همچنین کاهش مصرف قندهای ساده برای پیشگیری از دیابت نوع ۲ توصیه شده است.
وزن بدن و به ویژه چربی احشایی اطراف اندام‌های شکمی باعث التهاب مزمن و آسیب به رگ‌ها می‌شود. کاهش وزن تدریجی می‌تواند فشار خون را تا 2 میلی‌متر جیوه به ازای هر کیلوگرم کاهش دهد، مخصوصاً زمانی که دور کمر بیش از 80 سانتی‌متر در زنان و 94 سانتی‌متر در مردان باشد.
با این حال، مصرف دخانیات بزرگ‌ترین دشمن قلب است؛ دود سیگار به دیواره رگ‌ها آسیب می‌زند، سرعت آترواسکلروز را افزایش می‌دهد و خطر سکته قلبی را حتی از اولین سیگار بالا می‌برد. به همین دلیل، ترک سیگار با حمایت پزشکی در هر سنی توصیه می‌شود.
