تأخیر در زمان صرف صبحانه در افراد مسن ممکن است صرفاً یک عادت نباشد، بلکه میتواند نشانهای از تضعیف سلامت و آسیبپذیری بدن باشد. پژوهشی گسترده که روی نزدیک به ۳ هزار بزرگسال بین ۴۲ تا ۹۴ سال انجام شده، نشان میدهد که تغییر زمان صبحانه به سمت دیرتر خوردن، با علائم مختلفی از جمله افسردگی، اضطراب، خستگی و مشکلات دهان و دندان مرتبط است و احتمال بقاء دهساله را کمی کاهش میدهد.
مطالعات در حوزه کرونونوتریشن (تغذیه بر اساس ساعت زیستی بدن) بر ارتباط زمان وعدههای غذایی با ریتمهای شبانهروزی بدن تأکید دارند. این ریتمها خواب، دما، هورمونها و متابولیسم را تنظیم میکنند. در این مطالعه که از سال ۱۹۸۳ تا ۲۰۱۷ توسط دانشگاه منچستر انجام شد، میانگین زمان صرف اولین وعده غذایی روزانه حدود ساعت ۸:۲۰ صبح بود. با افزایش سن، صبحانه و شام تمایل دارند به زمانهای دیرتری موکول شوند و این تغییرات به محدود شدن بازه زمانی غذا خوردن به ساعات پایانی روز منجر میشود.
دکتر حسن س. دشتی، پزشک تغذیه، میگوید: «ارتباط بین تأخیر در صبحانه و افزایش خطر مرگ نشان میدهد که زمان وعدههای غذایی ممکن است فراتر از یک ترجیح شخصی باشد و به پیری زیستی یا کاهش سلامت کلی بدن مرتبط باشد.» در این مطالعه، احتمال بقاء دهساله برای افرادی که صبح زود بیدار میشدند ۸۹.۵ درصد و برای کسانی که صبحانه را دیرتر میخوردند ۸۶.۷ درصد بود. همچنین هر ساعت تأخیر اضافی در صبحانه، خطر مرگ را ۸ تا ۱۱ درصد افزایش میداد.
این ارتباط حتی پس از در نظر گرفتن نوع کرونوتایپ شبانه و برخی عوامل ژنتیکی نیز پابرجا بود، هرچند این مطالعه صرفاً مشاهدهای است و نمیتوان علت و معلول را قطعی دانست.
تأخیر در صبحانه و پیامدهای سلامت در سالمندان
در عمل، این یافتهها برای پزشکان و متخصصان تغذیه قابل مشاهده است. مونیق ریچارد، متخصص تغذیه، میگوید: «تأخیر در صبحانه در سالمندان به ویژه در کسانی که افسردگی، خستگی، مشکلات دهان و دندان دارند و ممکن است منزوی یا دچار مشکلات حرکتی باشند، بسیار رایج است.» او توضیح میدهد که این روند معمولاً با دیر بیدار شدن، خوردن نامنظم وعدهها، کاهش فعالیت و افت روحیه همراه است.
مشکل در جویدن یا آماده کردن غذا میتواند باعث شود افراد وعده صبحانه را به تعویق بیندازند که این امر خطر کمبود کالری و پروتئین در ابتدای روز را افزایش میدهد. ریچارد توصیه میکند که صبحانه باید ظرف یک تا دو ساعت پس از بیدار شدن مصرف شود و حتماً شامل منبعی از پروتئین باشد و همچنین وعدههای غذایی در ساعات منظم حفظ شوند.
اگر تأخیر در صبحانه ناگهانی باشد و با علائمی مانند افسردگی، اختلال خواب یا دردهای دهان همراه شود، مراجعه به پزشک یا دندانپزشک ضروری است.
