فشار خون بالا یکی از عوامل مهم خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی است. برای پیشگیری یا کنترل بهتر آن، ورزش منظم و تغذیه متعادل اهمیت زیادی دارد. در این میان، یک ماده غذایی خاص توجه متخصصان را به خود جلب کرده است.
دکتر آناپورنا کینی، متخصص قلب در بیمارستان Mount Sinai Fuster Heart نیویورک، در مصاحبه‌ای با TODAY می‌گوید: «اگر واقعاً می‌خواهید بدانید چه چیزی فشار خون را کاهش می‌دهد، باید به چغندر توجه کنید.» دلیل این توصیه، وجود نیترات‌های طبیعی در چغندر است که در برخی گیاهان یافت می‌شود. پس از جذب در بدن، این ترکیبات به تولید اکسید نیتریک کمک می‌کنند؛ مولکولی که باعث شل شدن عضلات صاف دیواره رگ‌های خونی می‌شود. این شل شدن رگ‌ها سبب گشاد شدن آنها و تسهیل جریان خون می‌گردد و در نتیجه فشار وارد بر شریان‌ها کاهش می‌یابد.
این مکانیسم با افزایش سن اهمیت بیشتری پیدا می‌کند، زیرا رگ‌ها به مرور زمان انعطاف‌پذیری خود را از دست می‌دهند. سختی شریان‌ها عامل مهمی در بروز فشار خون بالا است و می‌تواند عملکرد اندام‌هایی مانند کلیه و مغز را نیز تحت تاثیر قرار دهد.
نوشیدن آب چغندر برای کاهش فشار خون
مطالعات علمی متعددی نشان داده‌اند که مصرف آب چغندر می‌تواند فشار خون را به طور متوسط 3 تا 4 میلی‌متر جیوه کاهش دهد، به ویژه در افراد مبتلا به فشار خون بالا. این کاهش معمولاً طی دوره‌هایی تا دو ماه مشاهده شده است.
علاوه بر نیترات، آب چغندر منبع خوبی از پتاسیم است که به دفع سدیم اضافی از بدن کمک می‌کند و همچنین حاوی آنتی‌اکسیدان‌هایی است که به حفظ سلامت قلب و عروق یاری می‌رسانند.
با این حال، بنیاد قلب بریتانیا در مقاله‌ای منتشر شده در سال 2024 یادآوری می‌کند که مطالعات انجام شده روی آب چغندر معمولاً در گروه‌های کوچک انجام شده‌اند و داده‌های موجود هنوز اجازه نمی‌دهد توصیه‌های دقیق درباره میزان مصرف ارائه شود یا ادعا شود که چغندر نسبت به سایر سبزیجات اثرات برتری دارد. سبزیجاتی مانند اسفناج، کرفس و کلم کیل نیز نیترات دارند و میوه‌هایی مثل موز و توت‌فرنگی نیز می‌توانند در رژیم غذایی مناسب برای کنترل فشار خون نقش داشته باشند.
چگونه چغندر را در رژیم غذایی بگنجانیم؟
آب چغندر روشی آسان برای دریافت نیترات‌ها به میزان قابل توجه است. می‌توان آن را به تنهایی نوشید، در اسموتی‌ها ریخت یا با آب سیب مخلوط کرد تا طعم خاکی آن ملایم‌تر شود. بهتر است از آب چغندر خالص و بدون شکر افزوده استفاده شود و در صورت حساسیت گوارشی، مصرف را با مقدار کم شروع کرد.
چغندر پخته شده نیز گزینه خوبی است که فیبر بیشتری نسبت به آب آن دارد و می‌توان آن را در سالاد، ریزوتو یا به عنوان خوراک جانبی مصرف کرد. برگ‌های چغندر نیز خوراکی هستند و می‌توان آنها را با کمی روغن زیتون و سیر تفت داد.
نکته مهم برای کسانی که داروهای فشار خون مصرف می‌کنند این است که قبل از شروع مصرف منظم آب چغندر برای کاهش فشار، حتماً با پزشک خود مشورت کنند.
