سرطان روده بزرگ یکی از شایع‌ترین انواع سرطان است که با تغییر سبک زندگی و تغذیه قابل پیشگیری است. دکتر متیاس ریدل، پزشک متخصص تغذیه، تأکید می‌کند که محدود کردن مصرف گوشت‌های فرآوری‌شده مانند کالباس، سوسیس، بیکن و دیگر محصولات گوشتی نمک‌زده یا دودی، نقش مهمی در کاهش خطر ابتلا به این سرطان دارد.
در آلمان سالانه حدود 55 هزار نفر به سرطان روده مبتلا می‌شوند. این بیماری از جمله سرطان‌هایی است که می‌توان با تشخیص زودهنگام و تغییر در رژیم غذایی، احتمال بروز آن را کاهش داد. دکتر ریدل می‌گوید: «زمان در اینجا برابر با زندگی است؛ هر چه زودتر اقدام کنیم، موفقیت بیشتر خواهد بود.»
آمار جهانی و اهمیت پیشگیری
سازمان جهانی بهداشت گزارش داده که در سال 2022 حدود 1.9 میلیون نفر در جهان به سرطان روده بزرگ مبتلا شده و بیش از 900 هزار نفر جان خود را از دست داده‌اند. بسیاری از این تومورها از پولیپ‌های خوش‌خیم شروع می‌شوند که با برداشتن به موقع می‌توان از تبدیل آنها به سرطان جلوگیری کرد.
در فرانسه برنامه‌ای برای غربالگری سرطان روده وجود دارد که افراد بین 50 تا 74 سال هر دو سال یکبار می‌توانند تست ایمنی‌شناسی را در خانه انجام دهند و در صورت مثبت بودن نتیجه، کولونوسکوپی انجام می‌شود.
ارتباط گوشت‌های فرآوری‌شده با سرطان روده
گوشت‌های فرآوری‌شده شامل محصولاتی مانند ژامبون، سوسیس، بیکن، هات‌داگ و سالامی هستند که با نمک، دود یا افزودنی‌هایی مانند نیتریت‌ها نگهداری می‌شوند. مرکز بین‌المللی تحقیقات سرطان وابسته به سازمان جهانی بهداشت در سال 2015 این نوع گوشت‌ها را به عنوان عوامل سرطان‌زا برای سرطان روده معرفی کرد.
مطالعات نشان می‌دهد مصرف روزانه حدود 50 گرم گوشت فرآوری‌شده (معادل دو برش ژامبون یا یک وعده سوسیس) می‌تواند خطر ابتلا به سرطان روده را تا 16 درصد افزایش دهد. برعکس، کاهش مصرف این محصولات و محدود کردن آنها به مناسبت‌های خاص، احتمال ابتلا را کاهش می‌دهد و سلامت روده را حفظ می‌کند.
راهکارهای ساده برای کاهش مصرف گوشت فرآوری‌شده
برای کاهش خطر نیازی به حذف کامل این محصولات نیست. تغییرات ساده‌ای در رژیم غذایی می‌تواند مؤثر باشد، از جمله:
- جایگزینی ساندویچ ژامبون و پنیر با مرغ سرد، تن ماهی یا تخم‌مرغ همراه با سبزیجات تازه
- انتخاب پیتزای سبزیجات و موزارلا به جای پیتزای دارای پپرونی یا بیکن
- در مهمانی‌ها به جای سوسیس، از حمص، گردو، زیتون و پنیر استفاده کردن
- برای صبحانه، نان کامل، ماست و میوه را به جای گوشت‌های فرآوری‌شده انتخاب کردن
همچنین مصرف لبنیات در رژیم غذایی سرشار از سبزیجات می‌تواند اثر محافظتی ملایمی داشته باشد.
توصیه‌های کلی برای پیشگیری
علاوه بر کاهش مصرف گوشت‌های فرآوری‌شده، کاهش مصرف گوشت قرمز و الکل، حفظ وزن مناسب، افزایش فعالیت بدنی و مصرف بیشتر فیبر به ویژه از طریق غلات کامل، به کاهش خطر سرطان روده کمک می‌کند. مصرف روزانه حدود 90 گرم محصولات غلات کامل می‌تواند خطر ابتلا به این سرطان را تا 17 درصد کاهش دهد.
دکتر ریدل تأکید می‌کند که تغذیه سالم مکمل غربالگری منظم است و نباید جایگزین آن شود. افراد بین 50 تا 74 سال باید هر دو سال یکبار تست غربالگری را انجام دهند و در صورت مشاهده علائمی مانند خونریزی، خستگی غیرمعمول یا مشکلات گوارشی مداوم، سریعاً به پزشک مراجعه کنند.
