اگر به راحتی به خواب می‌روید، در طول شب چندان بیدار نمی‌شوید و حداقل هفت ساعت می‌خوابید، ممکن است تصور کنید که نوشیدن قهوه در بعدازظهر مشکلی برای خواب شما ایجاد نمی‌کند. اما تحقیقات جدید دانشگاه ورشو در لهستان نشان می‌دهد که کافئین می‌تواند کیفیت خواب عمیق شما را کاهش دهد، حتی اگر به نظر برسد که خواب شما طبیعی است.
کافئین با مسدود کردن اثر آدنوزین، ماده‌ای که به طور طبیعی در مغز تجمع یافته و باعث احساس خستگی می‌شود، باعث می‌شود بیدار و هوشیار بمانیم. مشکل این است که این اثر کافئین ممکن است حتی در زمان خواب نیز ادامه داشته باشد. به عبارت دیگر، ممکن است به راحتی به خواب بروید و دچار بی‌خوابی نشوید، اما کیفیت خواب عمیق شما که برای بازیابی بدن و عملکرد مغز حیاتی است، تحت تاثیر قرار گیرد.
برای بررسی کیفیت خواب، محققان از الکتروانسفالوگرام (EEG) استفاده کردند که فعالیت مغز را اندازه‌گیری می‌کند و به ویژه امواج آهسته مربوط به خواب عمیق را نشان می‌دهد. یافته‌ها حاکی از آن است که کافئین می‌تواند این فعالیت مغزی آهسته را کاهش دهد، بنابراین خواب ممکن است سطحی‌تر و کمتر مفید برای بازیابی باشد.
چگونه بفهمیم که قهوه خواب ما را مختل می‌کند؟ پاسخ به این سوال برای هر فرد متفاوت است. برخی افراد می‌توانند قهوه را حتی در اواخر روز بنوشند بدون اینکه مشکلی در خوابشان ایجاد شود، در حالی که برخی دیگر سریع‌تر به خواب رفتنشان به تعویق می‌افتد یا کیفیت خوابشان کاهش می‌یابد. این تفاوت‌ها به نحوه متابولیسم کافئین در بدن، سن، عادات مصرف، میزان خستگی، استرس و عوامل ژنتیکی بستگی دارد. بنابراین، زمان مشخصی برای قطع مصرف قهوه وجود ندارد که برای همه یکسان باشد.
یک راه ساده برای تشخیص تاثیر کافئین بر خواب، کاهش مصرف قهوه به مدت چند روز و مشاهده میزان احساس بازیابی و انرژی در طول روز است. اگر با وجود خواب هشت ساعته، صبح‌ها احساس خستگی می‌کنید، ممکن است کافئین نقش داشته باشد.
همچنین باید توجه داشت که قهوه تنها منبع کافئین نیست؛ چای، نوشیدنی‌های انرژی‌زا، نوشابه‌های کولا، شکلات و برخی مکمل‌ها نیز حاوی کافئین هستند که می‌توانند بر کیفیت خواب تاثیر بگذارند.
