بسیاری از افراد هر روز صبح داروهای خود را همراه با یک فنجان قهوه می‌نوشند، اما این ترکیب می‌تواند تأثیر برخی داروها را کاهش دهد یا عوارض جانبی آن‌ها را تشدید کند. قهوه به دلیل داشتن کافئین، فعالیت قلب را افزایش داده، سیستم عصبی را تحریک می‌کند و عملکرد دستگاه گوارش را تغییر می‌دهد. این تغییرات می‌توانند جذب داروها را تحت تأثیر قرار دهند و باعث شوند داروها یا خیلی سریع جذب شوند یا قبل از جذب کامل از بدن دفع شوند.
داروهایی که نباید با قهوه مصرف شوند
پنج گروه دارویی مهم که مصرف همزمان آن‌ها با قهوه مشکل‌ساز است عبارتند از:
- داروهای تیروئید: داروی لووتیروکسین که برای درمان کم‌کاری تیروئید استفاده می‌شود، اگر همراه با قهوه مصرف شود، جذب آن تا ۵۰ درصد کاهش می‌یابد و ممکن است علائمی مانند خستگی، سرمازدگی و افزایش وزن دوباره ظاهر شود.
- داروهای ضدافسردگی و روان‌پزشکی: داروهای ضدافسردگی سه‌حلقه‌ای مانند آمی‌تریپتیلین و ایمی‌پرامین و داروی ضدروان‌پریشی کلوزاپین، که توسط آنزیمی به نام CYP1A2 در کبد متابولیزه می‌شوند، تحت تأثیر کافئین قرار می‌گیرند. مصرف زیاد قهوه می‌تواند سطح این داروها را در خون افزایش داده و عوارض جانبی آن‌ها را تشدید کند.
- داروهای قلبی: داروهای ضد فشار خون و ضد آریتمی ممکن است به دلیل افزایش موقت فشار خون و ضربان قلب ناشی از کافئین، کارایی کمتری داشته باشند.
- مسکن‌ها: برخی داروهای مسکن مانند آسپرین و پاراستامول حاوی کافئین هستند و مصرف همزمان آن‌ها با قهوه می‌تواند خطر تحریک معده و خونریزی گوارشی را افزایش دهد.
- داروهای سرماخوردگی و تنفسی: داروهایی که حاوی سودوافدرین، آمفتامین‌ها یا تئوفیلین هستند، به خودی خود محرک هستند و مصرف آن‌ها همراه با قهوه می‌تواند باعث افزایش تپش قلب، اضطراب، لرزش و بی‌خوابی شود، به ویژه در افراد حساس یا مبتلا به فشار خون بالا.
چگونه زمان مصرف دارو و قهوه را تنظیم کنیم؟
برای داروهایی مانند لووتیروکسین و بیس‌فسفونات‌ها (مانند آلن‌درونات) توصیه می‌شود دارو را با یک لیوان آب بزرگ و ناشتا مصرف کرده و حداقل ۳۰ تا ۶۰ دقیقه قبل از نوشیدن قهوه صبر کنید. برای داروهای قلبی و روان‌پزشکی نیز بهتر است مصرف قهوه و داروها در زمان‌های متفاوت و به صورت منظم انجام شود تا از نوسانات ناگهانی سطح کافئین و دارو در بدن جلوگیری شود.
در کل، بهترین روش این است که داروها را با آب مصرف کنید، میزان مصرف قهوه را روزانه ثابت نگه دارید و حتماً این عادت را با پزشک یا داروساز خود در میان بگذارید. در برخی موارد مانند مصرف کلوزاپین، داروهای ضدافسردگی، درمان‌های اختلال نقص توجه و بیش‌فعالی، آسم یا فشار خون، ممکن است نیاز به تنظیم دوز دارو وجود داشته باشد.
همانطور که داروساز دیپا کامدار می‌گوید، “قهوه ممکن است بخشی از روتین روزانه شما باشد، اما یک ترکیب شیمیایی قوی است که می‌تواند نحوه عملکرد داروها در بدن شما را تغییر دهد.” اگر مطمئن نیستید که داروی شما با قهوه تداخل دارد یا نه، حتماً از پزشک یا داروساز خود سوال کنید.
