بحث درباره شیر همچنان ادامه دارد؛ آیا شیر مفید است یا مضر؟ شیر کامل بهتر است یا کم‌چرب؟ و مهم‌تر از همه، آیا نوشیدن شیر در شب مفید است؟ دکتر ودیکا پرمانی، متخصص تغذیه، معتقد است مصرف روزانه شیر به دلیل داشتن پروتئین، کلسیم و گاهی ویتامین D برای استخوان‌ها و عضلات مفید است. همچنین یک لیوان شیر در شب می‌تواند به بهبود خواب کمک کند.
در عمل، نوشیدن شیر روزانه منبعی آسان برای دریافت مواد مغذی است که می‌توان آن را در وعده صبحانه، میان‌وعده یا قبل از خواب گنجاند. اما شیر شبانه نه یک داروی خواب‌آور است و نه برای همه مناسب؛ تحمل دستگاه گوارش، ترکیب وعده غذایی و کیفیت کلی خواب در این موضوع نقش دارند.
مواد مغذی مهم در شیر
یک لیتر شیر گاو حدود 32 گرم پروتئین دارد که برای حفظ توده عضلانی بسیار مفید است. همچنین شیر منبع کلسیم است که برای استحکام استخوان‌ها ضروری است و در صورت غنی‌شدن با ویتامین D، جذب کلسیم را تسهیل می‌کند. دکتر پرمانی می‌گوید: «نوشیدن روزانه شیر مواد مغذی حیاتی مانند کلسیم، ویتامین D و به ویژه پروتئین‌های مهم برای سلامت استخوان‌ها و عضلات را تامین می‌کند.»
او اضافه می‌کند که شیر در طول روز احساس سیری ایجاد می‌کند و این موضوع می‌تواند از پرخوری جلوگیری کند. هر فرد می‌تواند مصرف شیر را بر اساس سلیقه و نیازهای تغذیه‌ای خود تنظیم کند. برای کسانی که اغلب میان‌وعده می‌خورند، این خاصیت سیری‌آور شیر می‌تواند تاثیرگذار باشد.
چرا نوشیدن شیر در شب محبوب است؟
دکتر پرمانی معتقد است بهترین زمان مصرف شیر، پایان روز است: «نوشیدن شیر در شب تولید ملاتونین را تحریک می‌کند که به خواب راحت‌تر و پیوسته کمک می‌کند.» شیر حاوی تریپتوفان است، حدود 0.11 گرم در هر 100 میلی‌لیتر شیر گاو یا بز، که این اسید آمینه در بدن به سروتونین و سپس ملاتونین تبدیل می‌شود. دکتر اورور لاورگنات، متخصص تغذیه، این روند را توضیح می‌دهد.
با این حال، دیمین داون، کرونوبیولوژیست، در وب‌سایت Allo Docteurs اشاره می‌کند که اثر تریپتوفان در یک لیوان شیر تنها ممکن است محدود باشد و همیشه به تنهایی خواب را بهبود ندهد. بنیاد خواب آمریکا نیز می‌گوید مطالعات نشان‌دهنده نشانه‌های امیدوارکننده‌ای هستند اما شواهد هنوز محدود و متغیر بین افراد است.
مزیت اصلی نوشیدن شیر شبانه بیشتر به ایجاد یک روتین آرامش‌بخش مربوط است؛ نوشیدنی گرم، نور ملایم و لحظه‌ای آرام که به ساعت زیستی بدن سیگنال می‌دهد.
نکات و احتیاطات در مصرف شیر شبانه
متخصصان خواب معمولاً توصیه می‌کنند یک لیوان کوچک شیر گرم، حدود یک ساعت قبل از خواب مصرف شود و نه بلافاصله پس از یک وعده غذایی سنگین. برخی پیشنهاد می‌کنند حداقل دو ساعت پس از غذا صبر کنید تا از مشکلات گوارشی و رفلاکس جلوگیری شود. حجم 150 تا 200 میلی‌لیتر کافی است تا اثر نوشیدنی گرم و احساس سیری بدون سنگینی معده حاصل شود.
با این حال، شیر شبانه برای همه مناسب نیست. افرادی که به لاکتوز حساسیت دارند، به پروتئین‌های شیر آلرژی دارند، مبتلا به سندرم روده تحریک‌پذیر حساس به لبنیات هستند یا دچار رفلاکس معده و مری می‌شوند ممکن است علائمشان تشدید شود. بنیاد خواب توصیه می‌کند در این موارد از مصرف شیر خودداری کرده یا با مشورت پزشک از جایگزین‌هایی مانند شیر بدون لاکتوز یا نوشیدنی‌های گیاهی گرم استفاده کنند.
تحقیقات اخیر درباره لبنیات و کیفیت خواب نشان می‌دهد که در برخی آزمایش‌ها بهبودهایی مشاهده شده اما اثر کلی ملایم است؛ بنابراین نوشیدن شیر شبانه بیشتر به عنوان یک ابزار راحتی و آرامش‌بخش است که باید بر اساس تحمل فردی تنظیم شود.
