بوی خوش تمیزی که پس از انجام نظافت در خانه به مشام می‌رسد، حس رضایت‌بخشی ایجاد می‌کند و اغلب ما آن را نشانه‌ای از پاکیزگی می‌دانیم. این رایحه‌های لیمویی، کاجی یا گل‌مانند، اما می‌توانند پنهان‌کننده آلودگی‌های نامرئی در هوا باشند.
مطالعه‌ای که توسط محققان دانشگاه پردو در آمریکا انجام شده نشان می‌دهد استفاده از محصولات نظافتی معطر می‌تواند باعث تولید میلیاردها ذره بسیار ریز در هوا شود. این ذرات که در حین نظافت به شدت افزایش می‌یابند، در برخی موارد میزان استنشاق آن‌ها توسط افراد می‌تواند با میزان آلودگی هوای کنار جاده‌های پرتردد برابری یا حتی بیشتر باشد.
ترکیبات معطر و واکنش با اوزون
محصولات نظافتی حاوی ترکیباتی مانند پینن (مرتبط با بوی کاج)، لیمونن (بوی لیمو)، تیمول و لینالول (بوی اسطوخودوس) هستند. این ترکیبات می‌توانند از قطرات اسپری یا سطوح تازه تمیز شده به هوا آزاد شوند. محققان با شبیه‌سازی شرایط نظافت در یک خانه کوچک در دانشگاه پردو، محصولات مایع معطر، اسپری‌ها و دستمال‌های ضدعفونی‌کننده گیاهی را آزمایش کردند و دریافتند این ترکیبات با اوزون موجود در هوای داخل واکنش داده و ذرات بسیار ریزی تولید می‌کنند.
این ذرات که اندازه‌ای بین 1 تا 30 نانومتر دارند، بسیار کوچک هستند و می‌توانند به عمق ریه‌ها نفوذ کرده و باعث تحریک و التهاب سیستم تنفسی شوند.
تشکیل سریع ذرات و خطرات تنفسی
فعالیت‌های معمول نظافتی مانند شستن کف، اسپری کردن محصول روی میز یا پاک کردن سطوح می‌تواند میلیاردها ذره ریز تولید کند. این ذرات در عرض چند دقیقه شکل گرفته و بزرگ می‌شوند. محققان هشدار می‌دهند که در مدت زمان کوتاه نظافت، مقدار زیادی از این نانوذرات تولید و تنفس می‌شوند که می‌تواند برای سلامت مضر باشد.
راهکارهای کاهش آلودگی هوای داخل خانه
محققان تأکید دارند که نظافت برای حذف ویروس‌ها و باکتری‌ها ضروری است، اما برای کاهش آلودگی ناشی از ذرات معطر توصیه می‌کنند در حین و پس از نظافت پنجره‌ها را باز کنید یا از هواکش‌ها استفاده کنید تا هوای داخل خانه بهتر تهویه شود. همچنین بهتر است از محصولات کم‌بو یا بدون بو استفاده کرده و از به کار بردن چند محصول معطر به طور همزمان خودداری شود.
