<pمطالعه‌ای جدید توسط محققان فرانسوی نشان می‌دهد که قرار گرفتن در معرض برخی مواد شیمیایی در سه‌ماهه سوم بارداری می‌تواند بر رشد ذهنی کودکان تأثیر منفی بگذارد و منجر به کاهش ضریب هوشی آنها در سن سه سالگی شود.
مواد شیمیایی مانند فتالات‌ها و فنول‌ها که در محصولات پلاستیکی، لوازم آرایشی و بسته‌بندی‌های غذایی یافت می‌شوند، به عنوان مختل‌کننده‌های هورمونی شناخته شده‌اند. این مواد می‌توانند عملکرد هورمون‌ها را که نقش حیاتی در رشد مغز جنین دارند، مختل کنند.
در این تحقیق که توسط تیمی از مؤسسات Inserm، CNRS، بیمارستان دانشگاهی گرنوبل و دانشگاه گرانادا در اسپانیا انجام شد، نمونه‌های ادرار 380 زن باردار برای اندازه‌گیری میزان 26 نوع فتالات و فنول جمع‌آوری شد. نمونه‌گیری‌های متعدد به محققان کمک کرد تا میزان واقعی مواجهه زنان با این مواد را بهتر ارزیابی کنند، زیرا غلظت این مواد در بدن می‌تواند به سرعت تغییر کند.
پس از تولد، رشد ذهنی کودکان در سن سه سالگی توسط یک نوروسایکیا‌تریست با استفاده از آزمون‌های استاندارد ارزیابی شد. در تحلیل داده‌ها، عوامل دیگری مانند سطح تحصیلات والدین و مدت زمان شیردهی نیز در نظر گرفته شد.
نتایج نشان داد که افزایش میزان مواجهه با ترکیبی از شش ماده شیمیایی اولویت‌دار شامل بیسفنول A و S و فتالات‌های DEHP، DEP، DnBP و DiBP در سه‌ماهه سوم بارداری با کاهش متوسط 2.86 نمره در ضریب هوشی کودکان مرتبط است.
کلر فیلیپات، پژوهشگر Inserm و یکی از نویسندگان مطالعه، تأکید می‌کند که هرچند کاهش چند نمره در ضریب هوشی ممکن است برای یک کودک کم به نظر برسد، اما در سطح جمعیت می‌تواند منجر به افزایش تعداد کودکانی شود که با مشکلات یادگیری مواجه هستند و این موضوع پیامدهای گسترده‌ای برای آموزش، سلامت و اقتصاد دارد.
راهکارهای کاهش مواجهه با مختل‌کننده‌های هورمونی در بارداری
محققان بر اهمیت کاهش تماس با این مواد شیمیایی تأکید دارند و یادآور می‌شوند که این ترکیبات به سرعت از بدن دفع می‌شوند، بنابراین حذف منابع آلودگی می‌تواند به سرعت میزان مواجهه داخلی را کاهش دهد.
برخی توصیه‌های عملی برای مادران باردار شامل:
- کاهش استفاده روزانه از محصولات آرایشی و معطر
- خودداری از گرم کردن غذا در ظروف یا فیلم‌های پلاستیکی، به ویژه در مایکروویو
- محدود کردن مصرف غذاهای فرآوری شده و بسته‌بندی شده
- استفاده از ظروف شیشه‌ای یا استیل برای نگهداری و نوشیدنی‌های گرم
این اقدامات در کنار سیاست‌های نظارتی می‌تواند به کاهش مواجهه با این مواد و محافظت از سلامت ذهنی کودکان کمک کند.
