با رسیدن فصل پاییز، کدوها مانند کدو حلوایی، کدو پوتیمارون و باترنات دوباره در سفره‌های ما ظاهر می‌شوند. اما در این زمان باید مراقب باشید، زیرا برخی از انواع کدوها ممکن است حاوی ماده‌ای سمی به نام کوکوربیتاسین باشند که حتی با پختن هم از بین نمی‌رود.
کوکوربیتاسین‌ها ترکیباتی طبیعی هستند که توسط برخی گیاهان خانواده کدو تولید می‌شوند و طعمی بسیار تلخ و تحریک‌کننده دارند. مصرف این ماده می‌تواند باعث مسمومیت غذایی شدید شود. نشانه اصلی وجود این سم، طعم تلخ کدو است. بنابراین، پیش از پختن کدو، بهتر است یک تکه کوچک از آن را خام بچشید. اگر طعم تلخی احساس کردید، باید آن را تف کنید و کدو را دور بیندازید.
توجه داشته باشید که نباید سعی کنید تلخی را با ادویه یا پخت طولانی مدت پنهان کنید، چرا که کوکوربیتاسین‌ها در برابر حرارت مقاوم هستند و کدوی تلخ حتی پس از پخت هم غیرقابل مصرف باقی می‌ماند.
مسمومیت با این ماده می‌تواند به سرعت باعث دردهای گوارشی، تهوع، استفراغ و اسهال شود. در موارد شدیدتر، ممکن است اسهال خونی یا کم‌آبی شدید رخ دهد که نیازمند بستری در بیمارستان است.
کدوهای تزئینی و خطرات آنها
کدوهای تزئینی مانند کلوکینت‌ها نیز همیشه سمی هستند و نباید مصرف شوند. متأسفانه این نوع کدوها گاهی در کنار میوه‌ها و سبزیجات فروخته می‌شوند که ممکن است باعث اشتباه شود.
علاوه بر این، در باغچه‌های خانگی، برخی کدوهای خوراکی ممکن است به دلیل تلاقی با گونه‌های تلخ یا وحشی، سمی شوند اما ظاهری مشابه کدوهای خوراکی داشته باشند. در این موارد تنها راه تشخیص، چشیدن طعم کدو است.
مطالعات نشان داده‌اند که از سال 2012 تا 2016، بیش از نیمی از موارد مسمومیت با کدوها مربوط به کدوهای برداشت شده از باغچه‌های خانگی بوده است، در حالی که 46 درصد از کدوهای خریداری شده از بازار منشأ داشته‌اند.
نکات ایمنی برای مصرف کدو
برای کاهش خطر مسمومیت، توصیه می‌شود از مصرف کدوهایی که به صورت خودرویی در باغچه رشد کرده‌اند خودداری کنید و از کاشت بذرهای برداشت شده از سال قبل پرهیز کنید، به خصوص اگر چند نوع کدو در کنار هم رشد می‌کنند. بهتر است هر سال بذرهای تازه و مطمئن خریداری شود.
اگر پس از خوردن کدو علائمی مانند تهوع، استفراغ، درد شکم، اسهال یا تحریک گلو مشاهده کردید، سریعاً به پزشک مراجعه کنید یا با مراکز کنترل مسمومیت تماس بگیرید. در مواقع اضطراری، شماره‌های ۱۵ یا ۱۱۲ قابل دسترسی هستند.
همچنین توصیه شده است که باقی‌مانده غذای مصرف شده نگهداری شود تا در صورت نیاز برای آزمایش‌های پزشکی مورد استفاده قرار گیرد.
