<pدر فرانسه و اسپانیا، مصرف مکمل‌های ویتامین D به طور فزاینده‌ای رایج شده است، اغلب بدون مشورت پزشکی. این اقدام که معمولاً برای مقابله با خستگی یا تقویت سیستم ایمنی انجام می‌شود، می‌تواند به کلیه‌ها آسیب برساند، به ویژه در صورت مصرف بیش از حد.
<pدکتر بورخا کیروگا، نفرولوژیست اسپانیایی، هشدار می‌دهد که تجمع ویتامین D در بدن بی‌خطر نیست. این ویتامین جذب کلسیم از روده را افزایش می‌دهد و در صورت مصرف بیش از نیاز، به ویژه در افراد آسیب‌پذیر، زمینه‌ساز تشکیل کریستال‌ها و سنگ کلیه می‌شود. مؤسسه ملی بهداشت آمریکا نیز اعلام کرده است که مسمومیت با ویتامین D می‌تواند باعث افزایش کلسیم خون و ادرار و در موارد شدید، نارسایی حاد کلیه شود.
هشدار نفرولوژیست درباره مصرف بی‌رویه ویتامین D
<pدر مطب، دکتر کیروگا موارد متعددی از آسیب‌های ناشی از مصرف بی‌رویه مکمل ویتامین D را مشاهده کرده است. او در مصاحبه‌ای با روزنامه لا ونگاردیا و رسانه ال کنفیدنسیال در 24 سپتامبر 2025 گفت: «افرادی را دیده‌ام که کلیه‌هایشان پر از سنگ بود.» این بیماران بدون دلیل پزشکی مشخص و گاهی ماه‌ها ویتامین D مصرف کرده بودند. به گفته این پزشک، مصرف مکمل باید محدود به موارد خاصی مانند پوکی استخوان یا برخی بیماری‌های کلیوی باشد و پس از ارزیابی پزشکی انجام شود. در افراد سالم، مصرف ویتامین D نه ریسک بیماری‌های قلبی را کاهش می‌دهد، نه از بروز تومورها جلوگیری می‌کند و نه مانع شکستگی استخوان می‌شود. همچنین او معتقد است که مد روز مصرف مکمل ویتامین D در کودکان هیچ پایه علمی ندارد.
مکانیسم تشکیل سنگ کلیه در اثر مصرف زیاد ویتامین D
<pویتامین D باعث افزایش جذب کلسیم از روده به خون می‌شود. اگر مقدار کلسیم دریافتی بیش از حد باشد، کلسیم اضافی وارد ادرار شده و باعث افزایش کلسیم ادراری می‌شود که زمینه مناسبی برای تشکیل سنگ کلیه است. دفتر مکمل‌های غذایی مؤسسه ملی بهداشت آمریکا تأکید می‌کند که مسمومیت با ویتامین D معمولاً ناشی از مصرف مکمل‌ها است و نه رژیم غذایی یا نور خورشید، و این مسمومیت‌ها می‌توانند به سنگ کلیه و اختلال عملکرد کلیه منجر شوند.
<pمطالعه Women’s Health Initiative نشان داده است زنانی که روزانه 1000 میلی‌گرم کلسیم و 400 واحد بین‌المللی ویتامین D مصرف می‌کردند، طی هفت سال حدود 17 درصد بیشتر از گروه دارونما دچار سنگ کلیه شدند.
نشانه‌ها و توصیه‌ها برای جلوگیری از مصرف بیش از حد
<pعلائم اولیه مصرف بیش از حد ویتامین D مشابه علائم افزایش کلسیم خون است و شامل تهوع، کاهش اشتها، یبوست، خستگی غیرمعمول، تشنگی شدید و تکرر ادرار می‌شود. در صورت ادامه مصرف زیاد، سنگ‌های کلیه ممکن است شکل گرفته و باعث درد شدید شوند. این وضعیت معمولاً در افرادی دیده می‌شود که برای حفظ سلامت خود ویتامین D را بدون کنترل و به صورت طولانی‌مدت مصرف می‌کنند.
<pدر فرانسه، دستورالعمل‌های دارویی مانند داروی ZymaD 200000 واحد تأکید می‌کنند که باید از تجمع ویتامین D از منابع مختلف مانند آمپول‌ها، قطره‌ها، مولتی‌ویتامین‌ها و غذاهای غنی شده جلوگیری شود.
<pبرای پیشگیری، بهتر است با پزشک یا داروساز درباره تعداد و نوع مکمل‌های مصرفی مشورت کنید و در صورت مصرف مکمل کلسیم یا شیرهای غنی شده، احتیاط بیشتری به خرج دهید.
