ویتامین D که پیش‌تر به خاطر نقش مهمش در سلامت استخوان‌ها شناخته شده بود، اکنون ممکن است در کند کردن روند پیری سلولی نیز موثر باشد. مطالعه‌ای که در قالب زیرمجموعه‌ای از آزمایش بالینی آمریکایی VITAL انجام شده، نشان می‌دهد مصرف روزانه 2000 واحد بین‌المللی ویتامین D3 می‌تواند از کوتاه شدن تلومرها، ساختارهای محافظ انتهای کروموزوم‌ها، جلوگیری کند.
تلومرها توالی‌های تکرارشونده‌ای از DNA هستند که در هر تقسیم سلولی کمی کوتاه می‌شوند و زمانی که خیلی کوتاه شوند، سلول وارد حالت پیری یا مرگ می‌شود. طول تلومرها به عنوان شاخصی از سن سلولی محسوب می‌شود و کوتاه شدن بیش از حد آن‌ها با افزایش خطر ابتلا به سرطان، بیماری‌های قلبی و آرتروز مرتبط است. عوامل منفی مانند سیگار کشیدن، استرس مزمن و التهاب طول تلومرها را سریع‌تر کاهش می‌دهند، در حالی که سبک زندگی سالم مانند ورزش منظم، رژیم غذایی مدیترانه‌ای و خواب کافی به حفظ طول تلومرها کمک می‌کند.
در مطالعه VITAL که توسط پروفسور جوآن ای. مانسون از دانشگاه هاروارد رهبری شد، 1031 فرد با میانگین سنی 65 سال به صورت تصادفی به دو گروه تقسیم شدند؛ یک گروه روزانه 2000 واحد ویتامین D3 و گروه دیگر دارونما دریافت کردند. طول تلومرهای گلبول‌های سفید خون در ابتدا، دو سال و چهار سال بعد اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که گروه دریافت‌کننده ویتامین D3 به طور متوسط حدود 140 جفت باز کمتر از گروه دارونما در طول چهار سال کوتاه شدن تلومر داشتند که این تفاوت از نظر آماری معنی‌دار بود.
برای مقایسه، تحقیقات قبلی نشان داده‌اند که به طور متوسط افراد طی ده سال حدود 460 جفت باز از تلومرهای خود را از دست می‌دهند. بنابراین، اثر محافظتی ویتامین D3 معادل کاهش چند سال از روند پیری سلولی است، هرچند این تاثیر نسبتاً کوچک است.
ویتامین D علاوه بر تنظیم متابولیسم کلسیم و سلامت استخوان، نقش هورمونی در تنظیم سیستم ایمنی و کاهش التهاب مزمن دارد. از آنجا که التهاب می‌تواند باعث تسریع کوتاه شدن تلومرها شود، این مکانیسم می‌تواند توضیحی برای اثر محافظتی ویتامین D باشد، هرچند هنوز شواهد کافی برای اثبات تاثیر مستقیم ضدپیری وجود ندارد.
دوز 2000 واحدی ویتامین D3 که در این مطالعه استفاده شد، بیشتر از میزان توصیه شده معمول است اما زیر حد ایمنی تعیین شده توسط سازمان‌های بهداشتی اروپاست. متخصصان توصیه می‌کنند پیش از شروع مصرف طولانی‌مدت ویتامین D با دوز بالا، سطح ویتامین D بدن اندازه‌گیری شود و مراقب دریافت همزمان از منابع دیگر مانند مولتی‌ویتامین‌ها و شیرهای غنی‌شده بود. همچنین افراد مبتلا به مشکلات کلیوی یا سنگ کلیه و کسانی که داروهای خاص مصرف می‌کنند، باید با پزشک مشورت کنند.
در نهایت، برای حفظ سلامت تلومرها و طول عمر سلولی، رعایت سبک زندگی سالم از جمله عدم مصرف دخانیات، فعالیت بدنی منظم، خواب کافی، تغذیه متنوع و مدیریت استرس اهمیت بیشتری نسبت به مصرف تنها یک مکمل ویتامین D دارد.
