مشکل در به خواب رفتن پیش از رویدادهای مهم، سفر یا دوران استرس، امری معمول است، اما نگرانی زمانی بیشتر می‌شود که این مشکل چندین بار در هفته تکرار شده و ادامه‌دار باشد. تحقیقات نشان داده‌اند که بی‌خوابی مزمن می‌تواند بر خلق و خو، انرژی و حافظه تأثیر منفی بگذارد.
مطالعه‌ای گسترده که بر روی بیش از ۱.۳ میلیون نفر توسط پژوهشگران دانشگاه پزشکی وین انجام شده، نشان می‌دهد که بی‌خوابی با افزایش حدود ۲۶ درصدی خطر سکته مغزی (AVC) و همچنین افزایش ریسک ابتلا به زوال عقل، به ویژه بیماری آلزایمر، مرتبط است.
بی‌خوابی؛ نشانه‌ای از آسیب‌پذیری مغز
بی‌خوابی به معنای دشواری مکرر در به خواب رفتن یا حفظ خواب است که باعث می‌شود خواب فرد ترمیم‌کننده نباشد و در طول روز منجر به خستگی، تحریک‌پذیری، کاهش حافظه و تمرکز شود. لوکا ویگناتلی، نورولوژیست و یکی از نویسندگان این مطالعه، می‌گوید: «بی‌خوابی باید به عنوان هشداری جدی درباره وضعیت مغز و سلامت روان در نظر گرفته شود.»
مطالعات دیگر نیز ارتباط بی‌خوابی را با افسردگی و رفتارهای خودکشی نشان داده‌اند که این موضوع بر اهمیت بی‌خوابی به عنوان شاخصی کلی از آسیب‌پذیری مغزی تأکید می‌کند.
جزئیات مطالعه و نتایج
در این بررسی، پژوهشگران ۹ مطالعه شامل بیش از ۱.۳ میلیون شرکت‌کننده را مورد تحلیل قرار دادند. نتایج متاآنالیز آن‌ها نشان داد که افراد مبتلا به بی‌خوابی ۲۶ درصد بیشتر در معرض سکته مغزی قرار دارند و همچنین ۲۸ درصد بیشتر احتمال بستری شدن در بیمارستان را دارند.
علت افزایش خطر سکته مغزی در بی‌خوابی
افزایش ۲۶ درصدی خطر به این معنا نیست که یک نفر از هر چهار نفر دچار سکته می‌شود، بلکه خطر پایه به میزان یک چهارم افزایش می‌یابد. کمبود مزمن خواب با افزایش پروتئین C-واکنش‌گر (CRP) که نشانگر التهاب است، مرتبط است. همچنین در خواب عمیق، مغز مواد زائد روزانه را پاکسازی می‌کند و کیفیت پایین خواب می‌تواند این فرآیند را مختل کرده و به تدریج باعث کاهش عملکرد شناختی شود.
اقدامات پیشنهادی
اگر چندین ماه است که دچار بی‌خوابی مکرر هستید، مشورت با پزشک برای بررسی مشکلات همراه مانند آپنه خواب، اضطراب یا افسردگی اهمیت دارد و می‌توان درمان مناسب را آغاز کرد. پژوهشگران تأکید می‌کنند که «خواب باید بخشی جدایی‌ناپذیر از بحث‌های مربوط به سلامت مغز در تمام سنین باشد.»
جدی گرفتن بی‌خوابی مزمن فرصتی برای محافظت بهتر از مغز و سلامت کلی بدن در بلندمدت فراهم می‌کند.
