گرانولا در قفسههای غلات صبحانه بهعنوان یک گزینه سالم شناخته میشود؛ ترکیبی از جو دوسر، مغزها و برچسبهایی مانند «طبیعی» یا «غلات کامل» که در شبکههای اجتماعی نیز محبوبیت زیادی دارد. اما چندین متخصص قلب آمریکایی هشدار میدهند که این خوراکی ترد و خوشظاهر میتواند برای سلامت قلب خطرناک باشد، بهویژه اگر نوع نامناسب آن انتخاب شود.
مشکل اصلی در بسیاری از محصولات صنعتی و حتی بارهای گرانولا، میزان بالای شکر افزوده، چربیهای اشباعشده، نمک و کالری است. مصرف زیاد این ترکیب میتواند باعث افزایش وزن، دیابت، کلسترول بالا و فشار خون شود که همه عوامل خطر بیماریهای قلبی هستند.
چرا گرانولا خوراکی «سالم» اما گمراهکننده است؟
دکتر مجید باسط، متخصص قلب، میگوید: «لازم است بهتر بفهمیم چرا برخی غذاها تصویر مثبتی از سلامت دارند، اما واقعیت متفاوت است.» دکتر چنگ-هان چن، متخصص مداخله قلبی در کالیفرنیا، تأکید میکند که بسیاری از گرانولاهای فرآوریشده، بهویژه بارهای گرانولا، سرشار از مواد ناسالم برای قلب هستند. دکتر شیلا ساهنی نیز این محصولات را «کوکیهای خردشدهای که بهعنوان گرانولا فروخته میشوند» توصیف میکند، به دلیل وجود شکر افزوده، چربیهای اشباع و کالری زیاد.
شکر، چربی و نمک؛ دلایل اصلی مضرات گرانولا
انجمن قلب آمریکا توصیه میکند مصرف شکر افزوده برای زنان روزانه حداکثر ۲۵ گرم و برای مردان ۳۶ گرم باشد. اما بر اساس دادههای وزارت کشاورزی آمریکا، یک فنجان گرانولا ممکن است ۲۴.۲ گرم شکر داشته باشد که نزدیک به حد مجاز روزانه است. دکتر پاتریک کی هشدار میدهد که مصرف زیاد شکر باعث التهاب مزمن، افزایش تریگلیسیرید، پیشرفت پلاکهای عروقی و افزایش خطر دیابت نوع ۲ میشود که همه اینها به بیماری قلبی منجر میشوند.
چربیهای اشباعشده که معمولاً از روغن نارگیل یا روغن پالم در گرانولا استفاده میشود، کلسترول LDL را افزایش میدهند. یک وعده گرانولا ممکن است حدود ۱.۵ گرم چربی اشباع داشته باشد، در حالی که انجمن قلب آمریکا مصرف روزانه چربی اشباع را حدود ۱۳ گرم توصیه میکند. همچنین نمک اضافه شده برای تعادل طعم شیرین، فشار خون را افزایش میدهد که به آن «سدیم خاموش» گفته میشود.
دکتر باسط یادآوری میکند که گرانولا کالری بالایی دارد و حتی مقدار کم آن میتواند تا ۳۰۰ کالری انرژی داشته باشد که مصرف زیاد آن باعث اضافه وزن، فشار خون بالا و مشکلات چربی خون میشود.
چگونه گرانولا را بدون خطر برای قلب مصرف کنیم؟
متخصصان توصیه میکنند که گرانولا را بهطور کامل کنار نگذارید، بلکه با آگاهی و انتخاب درست آن را مصرف کنید. دکتر شیلا ساهنی میگوید: «باید تبلیغات را کنار گذاشت و با دقت برچسبها را خواند.» دکتر کی پیشنهاد میکند اگر شکر یا جایگزینهای آن مثل شیره برنج قهوهای در سه ماده اول بستهبندی باشد، آن محصول را انتخاب نکنید.
نکات مهم برای خرید گرانولا سالم عبارتند از:
- مصرف شکر افزوده کمتر از ۵ تا ۷ گرم در هر وعده
- استفاده از جو دوسر کامل و حداقل ۵ گرم فیبر
- اجتناب از روغن نارگیل و پالم و ترجیح دادن چربیهای سالم از مغزها، دانهها یا روغن زیتون
- مراقبت از میزان سدیم بهویژه در افراد با فشار خون بالا
دکتر چنگ-هان چن توصیه میکند گرانولا را با اعتدال مصرف کنید و بهتر است آن را همراه با ماست، شیر یا جو دوسر بهعنوان مکمل استفاده کنید تا یک کاسه پر از گرانولا نخورید. چند قاشق به همراه مغزها، دانهها و میوههای تازه میتواند لذت تردی را حفظ کند و در عین حال سلامت قلب را تضمین نماید.
