دیدن موهای ریخته شده در کف دوش هر صبح، اغلب باعث نگرانی از ریزش شدید و طاسی می‌شود. اما دکتر رامون گریمالت، متخصص پوست و استاد دانشگاه، در برنامه‌ای تلویزیونی توضیح می‌دهد که این اتفاق نشانه آغاز طاسی نیست بلکه بخشی از چرخه طبیعی رشد مو است.
او می‌گوید: «در عرض چهار سال، هیچ مویی که امروز دارید باقی نخواهد ماند؛ همه آن‌ها خواهند ریخت و موهای جدید جایگزینشان می‌شوند.» هر تار مو عمر محدودی دارد و پس از پایان دوره عمرش، موهای جدید جایگزین آن می‌شوند.
ریزش روزانه حدود ۸۰ تا ۱۰۰ تار مو، چه در دوش و چه روی برس، طبیعی است به شرطی که موها دوباره رشد کنند و ضخامت کلی موها تغییر نکند.
چرخه طبیعی مو و تعداد موهای سر
یک پوست سر سالم به طور متوسط حدود ۱۰۰ هزار تار مو دارد که هر کدام به یک فولیکول مو متصل هستند؛ فولیکول‌ها مانند کارخانه‌های کوچک بیولوژیکی عمل می‌کنند. آزمایشگاه درماتولوژی La Roche-Posay اشاره می‌کند که ۸۵ تا ۹۰ درصد موها در فاز رشد فعال هستند و ۱۰ تا ۱۵ درصد در حال آماده شدن برای ریزش.
دیدن موهای ریخته شده روی زمین یا دوش، به معنای از دست دادن دائمی مو نیست بلکه جایگزینی موهای قدیمی با موهای جدید است. موهای بلند به دلیل طولشان بیشتر به چشم می‌آیند و ممکن است در لوله فاضلاب یا برس گیر کنند، در حالی که موهای کوتاه کمتر دیده می‌شوند.
دکتر گریمالت تأکید می‌کند که کوتاه کردن موها باعث تقویت آن‌ها نمی‌شود بلکه فقط موهای ریخته شده کمتر به چشم می‌آیند و این کار تاثیری روی چرخه رشد مو یا استحکام ریشه ندارد.
جزئیات چرخه رشد مو
طبق آکادمی ملی پزشکی، چرخه کامل مو در مردان به طور متوسط ۲ تا ۳ سال و در زنان ۴ تا ۶ سال طول می‌کشد. این چرخه شامل سه مرحله است:
- فاز آناژن: مرحله رشد فعال که مو حدود ۱ سانتی‌متر در ماه رشد می‌کند و چندین سال طول می‌کشد.
- فاز کاتاژن: مرحله انتقال کوتاه مدت.
- فاز تلوژن: مرحله استراحت که مو آماده ریزش می‌شود.
پس از ریزش مو، فولیکول وارد چرخه جدیدی شده و موی جدید تولید می‌کند. در مجموع، این فرآیند باعث می‌شود که تمام موهای سر طی چند سال به طور کامل جایگزین شوند.
ریزش روزانه ۸۰ تا ۱۰۰ تار مو تنها بخش کوچکی از کل موهای سر است که به تدریج در طول ماه‌ها اتفاق می‌افتد. اشاره به «چهار سال» توسط دکتر گریمالت به عنوان یک معیار ساده برای یادآوری این موضوع است که موهای فعلی موقتی هستند و جای خود را به موهای جدید خواهند داد.
چه زمانی ریزش مو نگران‌کننده است؟
نشانه واقعی مشکل، میزان و نحوه رشد مجدد موهاست. وقتی فولیکول‌ها به دلیل تاثیر هورمون‌هایی مانند دی هیدروتستوسترون (DHT) کوچک می‌شوند، به این حالت «ریز شدن فولیکول» گفته می‌شود.
این وضعیت باعث پهن‌تر شدن فرق سر، کاهش حجم مو و نمایان‌تر شدن پوست سر به خصوص در قسمت بالای سر می‌شود. همچنین ریزش ناگهانی شدید، ایجاد لکه‌های بدون مو، خارش یا پوسته‌پوسته شدن پوست سر باید به پزشک متخصص پوست یا پزشک عمومی گزارش شود.
این پزشکان می‌توانند بررسی کنند که آیا چرخه رشد مو در حد طبیعی است یا نشانه شروع آلوپسی (ریزش مو) است، کمبودهای تغذیه‌ای یا بیماری‌های زمینه‌ای را تشخیص دهند و در صورت نیاز درمان مناسب را پیشنهاد کنند.
