مطالعه‌ای گسترده در بریتانیا نشان می‌دهد که انجام دو ساعت ورزش ساختارمند و منظم در هفته می‌تواند به طور قابل توجهی دردهای مفصلی مانند دردهای لگن، زانو و کمر را کاهش دهد و کیفیت زندگی بیماران را بهبود بخشد. در این تحقیق، نزدیک به ۴۰ هزار نفر که از مشکلات مفصلی رنج می‌بردند، به مدت ۱۲ هفته در دو جلسه یک ساعته تحت نظر متخصصان توانبخشی در مراکز درمانی خصوصی شرکت کردند.
نتایج این برنامه ورزشی شامل کاهش ۳۵ درصدی درد، کاهش ۲۹ درصدی مراجعات پزشکی، کاهش تقریبا نصف روزهای غیبت از کار و کاهش ۲۱ درصدی نیاز به کمک‌های دیگر بود. محققان برآورد کرده‌اند که اگر ۳.۷ میلیون بریتانیایی مبتلا به دردهای مفصلی بدون برنامه درمانی، این نوع ورزش ساختارمند را دنبال کنند، سود اقتصادی و اجتماعی آن می‌تواند به ۳۴ میلیارد پوند برسد.
چرایی اثربخشی ورزش ساختارمند بر دردهای مفصلی
دکتر داوینا دنیسزیک، مدیر پزشکی مرکز Nuffield Health، ورزش منظم و هدفمند را یکی از موثرترین درمان‌ها برای بیماری‌های مزمن مفصلی می‌داند و می‌گوید: «اگر حرکت و ورزش یک دارو بود، قدرتمندترین داروی جهان به شمار می‌رفت، اما متاسفانه کمتر تجویز می‌شود.»
ورزش‌های ترکیبی شامل تمرینات تحرک، ثبات، تقویت عضلات و فعالیت‌های هوازی ملایم، باعث بهبود حرکت مفاصل، تقویت عضلات پشتیبان و افزایش گردش خون می‌شود که همه این عوامل به کاهش درد و افزایش اعتماد به حرکت کمک می‌کنند.
پروفسور تیم کیبل از دانشگاه منچستر نیز حرکت را عاملی تحول‌آفرین برای میلیون‌ها نفر مبتلا به بیماری‌های مزمن می‌داند و این مطالعه به عنوان الگویی برای برنامه‌های ورزشی ملی به سیستم بهداشت عمومی NHS پیشنهاد شده است.
چگونه می‌توان از این یافته‌ها در زندگی روزمره بهره برد؟
دبورا السینا، مدیر انجمن Versus Arthritis، هشدار می‌دهد که ورزش تنها راه حل نیست و برخی افراد به دلیل مشکلاتی مانند کمبود وقت، تشخیص دیرهنگام یا دسترسی محدود به درمان‌ها، ممکن است نتوانند این برنامه‌ها را دنبال کنند.
یکی دیگر از برنامه‌های موفق، ESCAPE-pain است که در برخی بیمارستان‌های انگلیس به مدت شش هفته اجرا شده و شامل آموزش، تمرینات و خودمدیریتی است و به بهبود کیفیت زندگی و صرفه‌جویی در زمان خدمات بهداشتی کمک کرده است.
برای افراد مبتلا به دردهای مفصلی، توصیه می‌شود با پزشک یا متخصص فیزیوتراپی درباره انجام دو جلسه ورزش هفتگی حدود یک ساعت یا چهار جلسه ۳۰ دقیقه‌ای مشورت کنند. این ورزش‌ها باید شامل تحرک ملایم مفاصل لگن، زانو و کمر، تقویت تدریجی عضلات ران، باسن و تنه و فعالیت‌های هوازی متوسط مانند پیاده‌روی سریع، دوچرخه‌سواری یا آکواجم باشد.
این پروتکل نشان می‌دهد که تنها با دو ساعت ورزش هدفمند در هفته می‌توان دردهای مفصلی را به طور قابل توجهی کاهش داد، به شرطی که تمرینات منظم، متناسب با شرایط فرد و با توجه به تغییرات درد تنظیم شوند، به ویژه در صورت تورم شدید، لنگش یا دردهای شبانه.
