خطر ابتلا به سرطان تنها به ژن‌ها بستگی ندارد. دکتر سوراب ستھی، متخصص گوارش و کبد که در دانشگاه هاروارد آموزش دیده است، در مقاله‌ای به هشت عادت تأییدشده علمی اشاره کرده که می‌توانند ریسک سرطان را کاهش دهند. این عادات شامل تغذیه، مصرف الکل، وزن بدن، فعالیت بدنی و خواب هستند که هر فرد می‌تواند به تدریج و بدون تغییرات ناگهانی در سبک زندگی خود آن‌ها را به کار گیرد.
عادات غذایی مؤثر در کاهش خطر سرطان
دکتر ستھی مصرف کمتر غذاهای فوق‌فرآوری شده را در اولویت قرار می‌دهد. مطالعه‌ای در سال ۲۰۲۲ نشان داد مردانی که بیشترین میزان این غذاها را مصرف می‌کردند، حدود ۲۹ درصد بیشتر در معرض خطر سرطان روده بزرگ قرار داشتند. غذاهای آماده، تنقلات صنعتی و نوشیدنی‌های شیرین ترکیبی از قند، افزودنی‌ها و چربی‌های ناسالم هستند که باعث افزایش وزن و التهاب می‌شوند؛ دو عامل مهم در رشد تومورها.
گوشت‌های فرآوری‌شده نیز مشکل‌ساز هستند. سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده مصرف روزانه ۵۰ گرم گوشت فرآوری‌شده با افزایش ۱۸ درصدی خطر سرطان روده بزرگ مرتبط است. در مقابل، فیبرهای موجود در سبزیجات، حبوبات و غلات کامل از دستگاه گوارش محافظت می‌کنند. یک متاآنالیز نشان داده مصرف روزانه ۱۰ گرم فیبر بیشتر با کاهش نزدیک به ۱۰ درصدی خطر سرطان روده همراه است.
رژیم غذایی مدیترانه‌ای که سرشار از روغن زیتون است، به کاهش نسبی خطر برخی سرطان‌ها کمک می‌کند، هرچند تضمینی قطعی نیست.
الکل، وزن و فعالیت بدنی؛ عوامل مهم دیگر
الکل به عنوان یک ماده سرطان‌زا توسط سازمان جهانی بهداشت شناخته شده و خطر ابتلا به سرطان‌های مختلف از جمله سرطان پستان و کبد را افزایش می‌دهد. هیچ سطح مصرفی کاملاً بی‌خطر نیست، اما کاهش تعداد نوشیدنی‌ها، داشتن روزهای بدون الکل و انتخاب نوشیدنی‌های غیرالکلی در مهمانی‌ها می‌تواند به کاهش این خطر کمک کند.
وزن بدن نیز نقش مهمی دارد؛ مراکز کنترل و پیشگیری بیماری‌های آمریکا ارتباط بین اضافه وزن و ۱۳ نوع سرطان را تایید کرده‌اند. کاهش وزن با محدود کردن غذاهای فوق‌فرآوری شده، تنظیم اندازه وعده‌ها و کاهش مصرف الکل به کاهش التهاب مزمن کمک می‌کند.
فعالیت بدنی نیز بسیار مؤثر است. انجمن سرطان آمریکا توصیه می‌کند حداقل ۱۵۰ دقیقه فعالیت متوسط مانند پیاده‌روی سریع در هفته انجام شود. حتی پیاده‌روی روزانه ۱۵ تا ۳۰ دقیقه که دکتر ستھی پیشنهاد می‌کند، با کاهش خطر چندین نوع سرطان مرتبط است.
خواب، استرس و سلامت کلی
خواب منظم و کافی و مدیریت استرس نیز به صورت غیرمستقیم در کاهش التهاب و بهبود سلامت کلی بدن نقش دارند. انجام فعالیت‌های آرامش‌بخش و گذراندن زمان در طبیعت می‌تواند این روند را تقویت کند.
در نهایت، این عادات علمی می‌توانند به کاهش خطر سرطان کمک کنند اما نیازمند پذیرش تدریجی و بدون فشار زیاد هستند تا بتوان آن‌ها را در زندگی روزمره به طور پایدار حفظ کرد.
