سنگ کلیه به تشکیل ذرات کوچک سخت در مسیر ادراری گفته می‌شود که از تجمع مواد معدنی در ادرار ایجاد می‌شود. دکتر گراهام بوبو، اورولوژیست، توضیح می‌دهد که وقتی ادرار غلیظ باشد، این مواد معدنی راحت‌تر به هم می‌چسبند و کریستال‌هایی را تشکیل می‌دهند که به مرور زمان بزرگ‌تر شده و سنگ کلیه را شکل می‌دهند.
یکی از عوامل اصلی ایجاد سنگ کلیه، کم‌آبی بدن است. دکتر شیوا پاتل، اورولوژیست دیگر، تاکید می‌کند که تقریباً در تمام انواع سنگ‌های کلیه، کمبود مصرف مایعات نقش کلیدی دارد. نوع رایج سنگ کلیه، سنگ اگزالات کلسیم است که وقتی اگزالات موجود در غذاهایی مانند اسفناج، گردو و شکلات با کلسیم ادرار ترکیب شود، تشکیل می‌شود. کم‌آبی باعث غلیظ شدن این مواد و تسهیل تشکیل کریستال‌ها می‌شود.
افرادی که سابقه خانوادگی سنگ کلیه دارند، کسانی که قبلاً دچار این مشکل شده‌اند یا در مناطق گرم و مرطوب زندگی می‌کنند و دچار تعریق زیاد و کم‌آبی مزمن هستند، در معرض خطر بیشتری قرار دارند.
نقش چای سیاه در افزایش خطر سنگ کلیه
یکی از نوشیدنی‌هایی که مصرف زیاد آن می‌تواند خطر سنگ کلیه را افزایش دهد، چای سیاه است. دلیل این موضوع، میزان بالای اگزالات در چای سیاه است که یکی از ترکیبات اصلی سنگ‌های اگزالات کلسیم به شمار می‌رود. مصرف روزانه دو فنجان چای سیاه معمولاً مشکلی ایجاد نمی‌کند، اما زمانی که چای به منبع اصلی تامین مایعات بدن تبدیل شود، به ویژه در فصل‌های پاییز و زمستان که افراد بیشتر به نوشیدنی‌های گرم روی می‌آورند، خطر افزایش می‌یابد.
اورولوژیست‌ها تاکید دارند که این خطر بیشتر در صورت مصرف مکرر و زیاد چای سیاه دیده می‌شود و نوشیدن گاه‌به‌گاه چای مشکلی ایجاد نمی‌کند. بهترین راهکار این است که آب همچنان نوشیدنی اصلی برای تامین مایعات بدن باشد.
راهکار ساده برای کاهش خطر
برای کسانی که نمی‌توانند چای را کنار بگذارند، افزودن لیمو به چای می‌تواند مفید باشد. دکترها توضیح می‌دهند که سیترات موجود در لیمو به تثبیت کلسیم در ادرار کمک می‌کند و مانع از ترکیب آن با اگزالات و تشکیل کریستال‌های سنگ کلیه می‌شود.
با این حال، افراد با سابقه شخصی یا خانوادگی سنگ کلیه باید در مصرف چای سیاه احتیاط کنند و در صورت بروز درد شدید و ناگهانی در کمر یا پهلو که به کشاله ران تیر می‌کشد، همراه با تهوع و نیاز مکرر به ادرار، باید به پزشک مراجعه کنند. همچنین اگر این درد با تب یا لرز همراه باشد، احتمال عفونت کلیه وجود دارد که نیاز به درمان فوری دارد.
