آب کرنبری که پیش‌تر بیشتر به عنوان یک نوشیدنی مفید برای پیشگیری از عفونت‌های ادراری شناخته می‌شد، اکنون توجه دندان‌پزشکان را نیز به خود جلب کرده است. پژوهشی کوچک در دانشگاه شیکاگو نشان می‌دهد که آب کرنبری 100٪ خالص و بدون شکر افزوده می‌تواند رشد پلاک دندانی را کند کرده و تولید اسید توسط باکتری‌های دهان را کاهش دهد؛ دو عامل کلیدی در محافظت از مینای دندان.
این یافته‌ها در حالی است که آب کرنبری به دلیل اسیدی بودن زیاد (pH حدود 2.3) معمولاً به عنوان نوشیدنی‌ای که به دندان‌ها آسیب می‌رساند شناخته می‌شود. اما نتایج این مطالعه خلاف این باور رایج را نشان می‌دهد.
جزئیات مطالعه و روش انجام آن
در این مطالعه 22 داوطلب شامل 14 کودک و 8 بزرگسال شرکت کردند. همه شرکت‌کنندگان صبح‌ها با پلاک دندانی که در طول شب جمع شده بود، به آزمایشگاه مراجعه کردند. شرکت‌کنندگان به طور تصادفی به سه گروه تقسیم شدند و هر گروه نوشیدنی متفاوتی دریافت کرد: آب کرنبری 100٪ خالص بدون شکر، نوشیدنی ترکیبی کرنبری با 27٪ آب کرنبری و شکر افزوده، و آب معمولی.
پلاک دندانی قبل از نوشیدن و 30 دقیقه پس از مصرف سه دُز کوچک از نوشیدنی‌ها نمونه‌برداری شد. نتایج نشان داد که پلاک دندانی که در معرض آب کرنبری 100٪ خالص قرار گرفته بود، با سرعت کمتری بازسازی شد و میزان تولید اسید آن کاهش یافت. این تأثیر هم در کودکان و هم در بزرگسالان مشاهده شد. رشد باکتری‌ها در بزرگسالان تقریباً به نصف کاهش یافت و در کودکان حدود یک سوم کمتر شد.
چرا آب کرنبری برای دندان‌ها مفید است؟
پلاک دندانی یک لایه زیستی متشکل از باکتری‌ها است که به طور مداوم روی سطح دندان‌ها شکل می‌گیرد. باکتری‌های موجود در پلاک با مصرف قندهای غذایی، اسید تولید می‌کنند که باعث کاهش pH و در نتیجه تخریب مینای دندان و ایجاد پوسیدگی می‌شود.
کرنبری‌ها سرشار از پروآنتوسیانیدین‌ها هستند؛ ترکیبات پلی‌فنولی که پیش‌تر نشان داده شده می‌توانند چسبندگی باکتری‌هایی مانند اشریشیا کلی را به سلول‌ها کاهش دهند. در دهان، این ترکیبات ممکن است تشکیل پلاک را مختل کرده، از چسبیدن برخی باکتری‌ها جلوگیری کنند و تولید اسید توسط آن‌ها را کاهش دهند.
محققان این مطالعه به امکان معرفی آب کرنبری به عنوان یک «نوشیدنی عملکردی» با فواید دهان و دندان اشاره کرده‌اند، هرچند تأیید این موضوع نیازمند تحقیقات بیشتر و در گروه‌های بزرگ‌تر و طولانی‌مدت است.
نکاتی برای مصرف آب کرنبری بدون آسیب به دندان‌ها
نکته مهم این است که فقط آب کرنبری 100٪ خالص و بدون شکر افزوده این اثرات مثبت را دارد. این نوع نوشیدنی حدود 4 تا 5 گرم قند در هر 240 میلی‌لیتر دارد، در حالی که آب‌میوه‌های پرتقال یا سیب معمولی بین 20 تا 28 گرم قند دارند، اما pH آن همچنان بسیار اسیدی است.
برای کاهش خطر فرسایش دندان هنگام مصرف آب کرنبری، توصیه می‌شود:
- آب کرنبری را به صورت یک‌باره و ترجیحاً همراه با غذا بنوشید، نه به صورت جرعه‌جرعه در طول روز.
- محصولی را انتخاب کنید که برچسب 100٪ آب کرنبری خالص بدون شکر افزوده داشته باشد و از نوشیدنی‌های ترکیبی و شیرین پرهیز کنید.
- پس از نوشیدن، دهان خود را با آب بشویید تا اسیدیته کاهش یابد.
- مسواک زدن با خمیردندان حاوی فلوراید و مراجعات منظم به دندان‌پزشک را فراموش نکنید.
افرادی که دچار فرسایش دندانی، حساسیت زیاد دندان یا رفلاکس اسیدی هستند، بهتر است قبل از افزودن آب کرنبری به رژیم روزانه خود با دندان‌پزشک مشورت کنند.
