کلیه‌ها به‌صورت بی‌صدا کار می‌کنند اما بدون آنها دفع سموم و حفظ فشار خون پایدار ممکن نیست. برای مراقبت از کلیه‌ها از همان صبح، متخصصان تغذیه حوزه نفرولوژی صبحانه‌ای ایده‌آل را معرفی کرده‌اند که به‌ویژه در فصل پاییز مناسب است.
این صبحانه شامل یک کاسه پوره جو دوسر با کدو حلوایی و خرما است که می‌توان آن را شب قبل آماده کرد. ترکیب این صبحانه عبارت است از جو دوسر، پوره کدو حلوایی، خرمای خرد شده، شیر بادام غنی‌شده با کلسیم، ماست یونانی ساده، دانه کتان و گردوی پکان. این ترکیب بدون شکر افزوده، حدود ۲۴۰ میلی‌گرم سدیم در هر وعده، ۸ گرم فیبر و ۳۳۲ میلی‌گرم کلسیم دارد که تقریباً ۳۰ درصد نیاز روزانه بدن را تأمین می‌کند.
کاهش مصرف شکر اهمیت زیادی دارد زیرا مصرف زیاد شکر افزوده خطر ابتلا به سنگ کلیه و اختلالات متابولیک را افزایش می‌دهد. شیر بادام بدون شکر و ماست ساده به جای غلات بسیار شیرین تجاری، باعث می‌شود این صبحانه سالم و مناسب کلیه‌ها باشد.
چرا صبحانه بدون شکر افزوده برای کلیه‌ها مفید است؟
کلیه‌ها وظیفه فیلتر کردن ضایعات، تعادل آب و اسیدها، فعال‌سازی ویتامین D و کمک به تولید گلبول‌های قرمز را دارند. متخصص تغذیه ملانی بتز تأکید می‌کند که کلیه‌ها نقش بسیار مهمی در سلامت کلی بدن دارند که اغلب نادیده گرفته می‌شود.
سدیم یکی دیگر از مواد مغذی است که باید محدود شود؛ مصرف زیاد نمک باعث احتباس آب، افزایش فشار خون و تشکیل سنگ کلیه می‌شود. توصیه‌های معمول مصرف سدیم روزانه کمتر از ۲۳۰۰ میلی‌گرم است و برای برخی افراد تا ۱۵۰۰ میلی‌گرم نیز کاهش می‌یابد. محتوای متوسط سدیم این صبحانه با این توصیه‌ها همخوانی دارد.
فیبرهای موجود در این وعده به کنترل بهتر قند خون، کلسترول و فشار خون کمک می‌کنند. دیابت و فشار خون بالا دو عامل اصلی بیماری مزمن کلیه هستند.
کلسیم موجود در شیر غنی‌شده و ماست حدود ۳۰ درصد نیاز روزانه را تأمین می‌کند و به گفته متخصص تغذیه جن هرناندز، دریافت کافی کلسیم در وعده‌های غذایی به اتصال اگزالات و جلوگیری از تشکیل سنگ کلیه کمک می‌کند.
جو دوسر، دانه کتان و گردوی پکان نیز پروتئین‌های گیاهی فراهم می‌کنند که نسبت به مصرف زیاد گوشت اسیدیته کمتری ایجاد می‌کنند و برای کلیه‌ها مناسب‌ترند.
چگونه این صبحانه را متناسب با وضعیت کلیه خود تنظیم کنیم؟
بر اساس مؤسسه ملی دیابت و بیماری‌های گوارشی و کلیوی آمریکا، نیازهای سدیم، پتاسیم و فسفر در افراد با کاهش عملکرد کلیه متفاوت است. بنابراین این صبحانه باید بر اساس شرایط فردی تنظیم شود.
پایه این صبحانه ساده است: جو دوسر، پوره کدو حلوایی، خرما، شیر بادام غنی‌شده با کلسیم و ماست یونانی ساده که باید شب قبل در یخچال گذاشته شود تا نرم شود.
اگر پزشک محدودیت پتاسیم داده است، می‌توان مقدار کدو حلوایی و خرما را کم کرد یا از مواد کم پتاسیم‌تر برای تزئین استفاده نمود. در صورت محدودیت فسفر نیز نوع محصولات لبنی یا نوشیدنی‌های گیاهی باید با توجه به میزان افزودنی‌های فسفر تنظیم شود.
عادات صبحگاهی برای تقویت سلامت کلیه‌ها
علاوه بر این صبحانه، چند عادت ساده صبحگاهی می‌تواند به محافظت از کلیه‌ها کمک کند:
- نوشیدن یک لیوان بزرگ آب پس از بیدار شدن برای رقیق کردن ادرار و کاهش خطر سنگ کلیه
- خوردن صبحانه منظم برای جلوگیری از گرسنگی طولانی که با افزایش فشار خون و مقاومت به انسولین مرتبط است
- برنامه‌ریزی برای حداقل ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی متوسط در هفته و دو جلسه تمرین تقویت عضلات که به عملکرد بهتر کلیه‌ها کمک می‌کند
