جین گودال، چهره برجسته حفاظت از طبیعت و متخصص رفتارشناسی حیوانات، در اول اکتبر ۲۰۲۵ در سن ۹۱ سالگی در لسآنجلس درگذشت. او در حالی که همچنان در تور کنفرانسهای خود فعال بود، با انرژی و تعهدی بیوقفه به فعالیتهای محیطزیستی ادامه میداد. یکی از نکات جالب درباره زندگی او، انتخاب رژیم غذایی گیاهی از اواخر دهه ۱۹۶۰ بود؛ زمانی که این نوع تغذیه هنوز در جامعه چندان رایج نبود.
جین گودال این رژیم را نه به عنوان یک مد یا روش سلامت موقتی، بلکه به عنوان شیوهای هماهنگ با باورها و مبارزاتش در زمینه حقوق حیوانات و محیط زیست پذیرفت. در کتابی که در سال ۲۰۱۷ منتشر کرد، او شرح میدهد که چگونه یک لحظه ساده، یعنی نگاه کردن به یک تکه گوشت خوک در بشقابش و درک درد، ترس و مرگی که پشت آن بود، باعث شد تصمیم بگیرد دیگر گوشت نخورد و به سرعت به رژیم گیاهی روی آورد.
او میگوید: «وقتی گوشت را کنار گذاشتم، فوراً احساس بهتری داشتم و سبکتر شدم.» این تغییر شخصی، نقطه عطفی در زندگی او بود که نه تنها سلامت جسمانیاش را بهبود بخشید بلکه به پایهای برای فعالیتهای محیط زیستی و مبارزاتیاش تبدیل شد.
رژیم گیاهی و نقش آن در فعالیتهای محیط زیستی جین گودال
زمانی که جین گودال تصمیم به ترک مصرف گوشت گرفت، تازه تحقیقات مشهور خود درباره شامپانزهها در شرق آفریقا را آغاز کرده بود. موسسه جین گودال تأکید میکند که او پیش از آنکه واژه «وگان» به طور گسترده شناخته شود، به این سبک زندگی روی آورده بود. این انتخاب برای او نه فقط یک اقدام شخصی بلکه یک موضع اخلاقی و سیاسی بود؛ او نمیخواست در چرخهای که موجب رنج و مرگ حیوانات میشود، مشارکت کند.
این هماهنگی بین دیدگاه او نسبت به حیوانات وحشی و آنچه در بشقابش میگذاشت، در تمام سخنرانیها، کمپینها و حتی کتابهای آشپزی گیاهیاش بازتاب داشت. جین گودال در سال ۲۰۲۵ تأکید کرد که دلیل اصلی وگان بودنش نه سلامت بلکه اخلاق و محیط زیست است. او به شدت به مبارزه با پرورش صنعتی حیوانات پرداخت و آن را منبع اصلی آلودگی و رنج حیوانات معرفی کرد.
موسسه او با استناد به سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد (FAO) یادآور میشود که دامداری صنعتی حدود ۱۴ تا ۱۵ درصد از گازهای گلخانهای تولید شده توسط انسان را به خود اختصاص میدهد. همچنین تولید گوشت موجب تخریب جنگلها به ویژه در آمازون برای کشت سویا جهت تغذیه دامها شده و فشار زیادی بر منابع آب وارد میکند. انتشار متان از نشخوارکنندگان، تخریب زیستگاههای جنگلی و آلودگی آب ناشی از فضولات و کودهای شیمیایی از دیگر پیامدهای منفی این صنعت است.
تأثیر رژیم گیاهی بر سلامت جین گودال
جین گودال درباره تأثیر این رژیم بر سلامت خود بیشتر به احساس شخصی اشاره میکرد و میگفت که احساس بهتری دارد و سبکتر است. اگرچه این تجربه شخصی است، اما مطالعات علمی گسترده نیز نشان میدهند که مصرف زیاد گوشت قرمز با افزایش خطر بیماریهای قلبی، برخی سرطانها و مرگ زودرس مرتبط است. در مقابل، جایگزینی گوشت با پروتئینهای گیاهی مانند عدس، لوبیا و سویا میتواند این خطرات را کاهش دهد.
محققان تأکید میکنند که این ارتباطها آماری هستند و تضمینی برای همه افراد نیستند و کیفیت کلی رژیم غذایی اهمیت زیادی دارد. رژیمهای وگان که به خوبی طراحی شده باشند، میتوانند نیازهای تغذیهای بدن را تأمین کنند، اما باید مراقب دریافت ویتامین B12، ویتامین D، آهن، کلسیم، روی و امگا-۳ بود و بهتر است تحت نظر متخصص تغذیه باشند.
داستان رژیم گیاهی جین گودال نشان میدهد که یک انتخاب اخلاقی میتواند در بلندمدت به سلامت جسمانی نیز کمک کند و به عنوان یک ابزار مؤثر در مبارزه برای حفظ محیط زیست و حقوق حیوانات عمل نماید.




