در میان پیتزافروشی‌های ناپل که پیتزای مارگاریتا با پنیر موزارلا را عرضه می‌کنند، یک پیتزای دیگر به نام مارینارا نیز بسیار محبوب است. این پیتزای تاریخی ناپلی که برخلاف تصور بسیاری بدون پنیر است، اغلب گردشگران فرانسوی را که انتظار دارند در آن میوه‌های دریایی ببینند، شگفت‌زده می‌کند.
پیتزای مارینارا بر پایه چند ماده ساده از قفسه آشپزخانه، خمیر نازک و پخت سریع و داغ ساخته می‌شود. نتیجه، پیتزایی بسیار معطر، سبک و راحت هضم است. این پیتزا که به اعتقاد بسیاری از تاریخ‌نگاران آشپزی یکی از قدیمی‌ترین پیتزاهای ناپل است، از اواسط قرن هجدهم میلادی شناخته شده و در متون ناپلی سال 1734 نیز به آن اشاره شده است.
مواد اصلی پیتزای مارینارا شامل خمیر نان، گوجه‌فرنگی، سیر، اورگانو، روغن زیتون و گاهی ریحان تازه است. برخلاف نامش، هیچ ماده دریایی در آن وجود ندارد و این نام اشاره به زندگی ماهیگیران و مواد ساده‌ای دارد که در اسکله‌ها به راحتی یافت می‌شد.
پیتزای مارینارا؛ نماد مینیمالیسم ناپلی
در ناپل دو پیتزا سلطنت می‌کنند: مارگاریتا که با موزارلا تزئین شده و مارینارا که کاملاً بدون پنیر است. انجمن پیتزای واقعی ناپلی (AVPN) که مدافع پیتزای اصیل ناپلی است، این دو را در دستورالعمل‌های خود برای سال 2024 به عنوان استاندارد معرفی کرده است.
برای پیتزای مارینارا، این دستورالعمل استفاده از گوجه‌فرنگی پوست‌کنده و خردشده از نوع سان مارزانو، سیر خردشده، اورگانوی خشک و روغن زیتون فرابکر را توصیه می‌کند و افزودن چند برگ ریحان تازه اختیاری است. برای یک پیتزای فردی به قطر 30 سانتی‌متر، مقدار مواد به شرح زیر است:
| مواد | مقدار |
|---|---|
| گوجه‌فرنگی | 70 تا 100 گرم |
| سیر | 1 حبه |
| اورگانو خشک | حدود 0.5 گرم |
| روغن زیتون فرابکر | 6 تا 8 گرم |
این ترکیب باعث می‌شود پیتزایی بسیار معطر ولی نه غرق در سس یا روغن داشته باشیم. نبود پنیر و گوشت باعث می‌شود این پیتزا سبک‌تر باشد و معمولاً با یک سالاد سبز همراه می‌شود.
تاریخچه‌ای از ماهیگیران، نه میوه‌های دریایی
این پیتزا در کوچه‌های محله‌های مردمی ناپل در قرن هجدهم متولد شد، زمانی که فروشندگان دوره‌گرد برای تغذیه سریع ملوانان و کارگران غذا عرضه می‌کردند. نخستین اشاره‌ها به نام «مارینارا» به سال 1734 برمی‌گردد، اما هدف اصلی ارائه غذایی ارزان و با مواد بادوام بود که حتی روی کشتی‌ها هم قابل نگهداری باشد.
سیر خشک، اورگانو، روغن زیتون و گوجه‌فرنگی موادی بودند که به آسانی قابل حمل و استفاده بودند. بنابراین نام این پیتزا به ماهیگیران و خانواده‌هایشان اشاره دارد، نه به ترکیبات دریایی مانند ماهی یا صدف.
یک روزنامه‌نگار آشپزی به نام مارگو ایودیس در مقاله‌ای در 25 اکتبر 2025 نوشته است که مارینارا در کوچه‌های پرجنب‌وجوش ناپل متولد شده و «این پیتزا زمانی غذای ماهیگیران بود و به همین دلیل نامش به دریا اشاره دارد.» این تضاد جالب که پیتزا هیچ ماده دریایی ندارد، به جذابیت و کنجکاوی آن برای کسانی که آشپزی واقعی ناپلی را کشف می‌کنند، افزوده است.
چگونه پیتزای مارینارا را در خانه درست کنیم؟
برای تهیه نسخه خانگی، کیفیت خمیر و پخت در دمای بسیار بالا اهمیت زیادی دارد و بقیه مراحل ساده هستند. سرآشپز پیتزا عبدال، معروف در اینستاگرام با نام @aysimo_oliver، توصیه می‌کند خمیر را خوب پهن کنید، سپس 70 تا 100 گرم سس یا پالپ گوجه‌فرنگی غلیظ را روی آن بریزید، یک حبه سیر را به صورت ورقه‌های نازک پخش کنید، کمی اورگانو اضافه کنید و با روغن زیتون به صورت مارپیچ روی پیتزا بریزید.
ریحان تازه را پس از پخت اضافه کنید تا طعم نهایی را کامل کند.
