<pیک پیشرفت مهم در درمان ملانوم، نوعی سرطان پوست، به دست آمده است. واکسنی درمانی بر پایه RNA پیام‌رسان که به طور اختصاصی برای هر بیمار طراحی شده، در یک آزمایش بالینی بزرگ فاز ۳ نتایج امیدوارکننده‌ای نشان داده است. این واکسن که با یک ایمن‌درمانی ترکیب شده، توانسته است خطر بازگشت ملانوم یا مرگ را در بیمارانی که پس از جراحی در معرض خطر بالای عود سرطان هستند، تا ۴۲ درصد کاهش دهد.
این درمان تجربی که «اینتیسمران آتوژن» نام دارد، از فناوری RNA پیام‌رسان بهره می‌برد؛ فناوری‌ای که پیش‌تر در واکسن‌های کووید-۱۹ شناخته شده بود، اما هدف آن در اینجا کاملاً متفاوت است. هدف این واکسن کمک به سیستم ایمنی بدن برای شناسایی و مقابله با سلول‌های سرطانی باقی‌مانده پس از برداشتن تومور است، نه پیشگیری از عفونت.
جزئیات آزمایش بالینی روی ۱۱۳۷ بیمار
این نتایج از یک مطالعه بین‌المللی فاز ۳ حاصل شده که شامل ۱۱۳۷ بیمار مبتلا به ملانوم پوستی با ریسک بالا در مراحل IIB تا IV بود که تومور آنها به طور جراحی برداشته شده بود. بیماران به دو گروه تقسیم شدند: گروه اول واکسن شخصی‌سازی‌شده به همراه ایمن‌درمانی «پمبرولیزوماب» را دریافت کردند و گروه دوم فقط پمبرولیزوماب به همراه دارونما دریافت کردند.
پس از پیگیری میانگین ۲۴.۶ ماه، گروه دریافت‌کننده ترکیب واکسن و ایمن‌درمانی کاهش ۴۲ درصدی در خطر بازگشت یا مرگ را تجربه کردند. در پایان دو سال، ۸۲.۲ درصد از بیماران این گروه بدون بازگشت بیماری زنده بودند، در حالی که این رقم در گروه دوم ۷۰ درصد بود. همچنین این ترکیب خطر متاستازهای دوردست یا مرگ را ۳۸ درصد کاهش داد.
پروفسور جورجینا لانگ، مدیر پزشکی موسسه ملانوم استرالیا و محقق اصلی این مطالعه، این نتایج را فراتر از انتظار توصیف کرده و گفته است: «ما انتظار چنین نتایج بالایی را نداشتیم. می‌دانستیم که مهم و قابل توجه خواهد بود، اما این واقعا شگفت‌انگیز است.»
واکسن ساخته شده از تومور هر بیمار
ویژگی خاص این درمان، شخصی‌سازی آن است. برخلاف واکسن‌های معمولی، این واکسن بر اساس ویژگی‌های ژنتیکی تومور هر بیمار ساخته می‌شود. برای ساخت آن، نمونه‌ای از تومور برداشته شده در جراحی تحلیل می‌شود و با سلول‌های سالم بیمار مقایسه می‌شود تا جهش‌ها و ناهنجاری‌های خاص سلول‌های سرطانی شناسایی شود.
سپس تا ۳۴ نئوآنتی‌ژن، یعنی عناصر غیرطبیعی مرتبط با تومور که می‌توانند توسط سیستم ایمنی شناسایی شوند، انتخاب می‌شوند. این اطلاعات در قالب یک رشته RNA پیام‌رسان وارد می‌شود که به سلول‌های بدن دستور می‌دهد این عناصر را به طور موقت تولید کنند. سیستم ایمنی با یادگیری این نشانگرها، قادر می‌شود سلول‌های سرطانی حامل آنها را هدف قرار دهد.
پروفسور لانگ این فرآیند را به «اعلامیه جستجو در بدن» تشبیه می‌کند که به سلول‌های ایمنی کمک می‌کند هدف خود را پیدا کنند.
ملانوم؛ یکی از خطرناک‌ترین سرطان‌های پوست
ملانوم یکی از خطرناک‌ترین انواع سرطان پوست است که در صورت تشخیص دیرهنگام و گسترش به سایر اندام‌ها، درمان آن بسیار پیچیده می‌شود. حتی پس از جراحی موفق، بیماران با ملانوم پرخطر ممکن است دچار عود بیماری شوند. ایمن‌درمانی تا کنون به بهبود چشمگیر بسیاری از بیماران کمک کرده اما برای همه موثر نیست.
افزودن واکسن شخصی‌سازی‌شده می‌تواند گزینه درمانی جدیدی برای بیمارانی باشد که هنوز در معرض خطر بالای بازگشت بیماری قرار دارند. اکنون نتایج فاز ۳ این مطالعه در حال بررسی برای دریافت مجوزهای لازم است و این درمان هنوز به صورت روتین در دسترس نیست.
