دکتر اندرو اچ. مور، متخصص گاستروانترولوژی در شبکه بیمارستانی Endeavor Health، درباره خطرات نوشابههای گازدار در رستورانها هشدار میدهد. او میگوید انتخاب ساده نوشابههای شیرین یا حتی نوع بدون قند آن میتواند در عرض چند ساعت هضم غذا را مختل کند و در درازمدت سلامت متابولیک و کبد را به خطر بیندازد.
بسیاری از افراد هنگام انتخاب غذا به منوی غذا توجه میکنند اما اغلب فراموش میکنند که نوشیدنیها نیز بخش مهمی از وعده غذایی هستند. دکتر مور تأکید میکند که نوشیدنیها میتوانند کالری، قندهای افزوده، شیرینکنندههای مصنوعی و مواد دیگری داشته باشند که بر هضم و سلامت روده تأثیرگذارند.
نوشابههای گازدار، قند، شیرینکنندهها و کبد چرب
نوشابههای گازدار شیرین شده اولین هدف این هشدارها هستند. تحقیقات هنوز در مراحل اولیه است اما مشخص شده که این نوشابهها سرشار از کالری و قندهای افزوده بوده و میتوانند به سندرم متابولیک و التهاب کبد چرب غیرالکلی (MASLD) منجر شوند. این بیماری التهابی کبد میتواند در برخی افراد به سیروز کبدی پیشرفت کند.
نوشابههای بدون قند یا لایت نیز راهحل سادهای نیستند. مطالعات نشان دادهاند که شیرینکنندههای مصنوعی مانند آسپارتام و سوکرالوز میتوانند با تغییر میکروبیوم روده و تأثیر بر ترشح انسولین، به کبد چرب و حتی سیروز کمک کنند. یک مطالعه در سال 2023 که بر اساس دادههای نظرسنجی ملی آمریکا انجام شد، ارتباط بین مصرف مکرر نوشابههای رژیمی و MASLD را نشان داده است، هرچند این مطالعه علت و معلول را اثبات نمیکند اما هشداردهنده است.
علائم گوارشی پس از نوشیدن نوشابههای گازدار
تأثیر نوشابهها فقط محدود به سالها نیست بلکه میتواند در ساعات بعد از مصرف نیز مشکلاتی ایجاد کند. دکتر مور میگوید قند و شیرینکنندهها ممکن است باعث نفخ، باد شکم، گاز، سوزش معده، بازگشت اسید و اسهال شوند. این علائم بیشتر در افرادی که به رفلاکس معده، سندرم روده تحریکپذیر یا نفخ مزمن مبتلا هستند، دیده میشود.
آب گازدار ساده بدون قند فقط گاز ایجاد میکند اما نوشابههای گازدار حاوی قند یا شیرینکننده، احتمال بروز مشکلات گوارشی را افزایش میدهند. برای برخی افراد، مصرف چند لیوان نوشابه در رستوران میتواند کل شب را خراب کند.
چه نوشیدنیهایی جایگزین نوشابه شوند؟
دکتر مور توصیه میکند که نوشابهها را به طور کامل حذف نکنیم بلکه مصرف مکرر و عادتگونه آنها را کنار بگذاریم. او خود ترجیح میدهد آب ساده یا آب با شیرینکنندههای طبیعی را انتخاب کند که کالری اضافی ندارند و مشکلات گوارشی کمتری ایجاد میکنند.
در عمل، درخواست یک پارچ آب ساده با چند برش لیمو، خیار یا برگ نعناع میتواند هیدراتاسیون بدون قند اضافی را فراهم کند. چای سرد بدون شکر یا آب طعمدار خانگی بدون شربت نیز گزینههای مناسبی هستند.
افرادی که پس از نوشیدن نوشابههای گازدار دچار نفخ، سوزش یا اسهال مکرر میشوند، به ویژه اگر سابقه بیماری کبد یا سندرم متابولیک داشته باشند، بهتر است با پزشک یا گاستروانترولوژیست مشورت کنند تا انتخابهای نوشیدنی خود را بهینه کنند.
